Jimmy Savile
![]() Jimmy Savile (2006) | |
Imię i nazwisko urodzenia |
James Wilson Vincent Savile |
---|---|
Data i miejsce urodzenia |
31 października 1926 |
Data i miejsce śmierci |
29 października 2011 |
Zawód, zajęcie |
dziennikarz muzyczny, disc jockey |
Narodowość | |
Wyznanie | |
Odznaczenia | |
![]() ![]() |
Jimmy Savile właśc. sir James Wilson Vincent Savile (wym. /'sævɪl/; ur. 31 października 1926 w Leeds, zm. 29 października 2011 tamże)[1] – brytyjski dziennikarz muzyczny, disc jockey, prezenter radiowy i telewizyjny, wieloletni prowadzący telewizyjną listę przebojów Top of the Pops. W młodości czynny sportowiec – maratończyk i zapaśnik.
Odznaczony Orderem Imperium Brytyjskiego (1971). W 1990 otrzymał szlachectwo, a także został odznaczony przez papieża Jana Pawła II Orderem Świętego Grzegorza Wielkiego.
Śledztwo, podjęte po jego śmierci w sprawie setek oskarżeń o przestępstwa seksualne[2], wykazało, że był pedofilem[3][4] i zapewne jednym z najaktywniejszych przestępców seksualnych w Wielkiej Brytanii[5].
Disc jockey
[edytuj | edytuj kod]Urodzony w Leeds w wielodzietnej rodzinie. Podczas II wojny światowej pracował jako górnik w kopalni węgla. Wkrótce po wojnie rozpoczął pracę disc jockeya w lokalach rozrywkowych i gastronomicznych[6]. Jako pierwszy zaczął używać dwóch gramofonów do miksowania[7], co przyniosło mu po latach sławę pierwszego brytyjskiego DJ-a.
Dziennikarz
[edytuj | edytuj kod]Pracę w mediach rozpoczął w 1958 w Radiu Luxembourg, w którym prowadził własne audycje do 1967. Latem 1960 zadebiutował w telewizji programem muzycznym Young At Heart. Od 1964 prowadził popularną telewizyjną listę przebojów Top of the Pops, będąc jej pierwszym prezenterem. W 2006 jako współprowadzący wystąpił w ostatnim wydaniu tego programu. W latach 70. i 80. pracował w BBC, prowadząc m.in. jeszcze jeden program telewizyjny o dużej oglądalności – Jim’ll Fix It.
W 1990 roku został odznaczony przez papieża Jana Pawła II Orderem Świętego Grzegorza Wielkiego za wybitne osiągnięcia w pracy charytatywnej na rzecz dzieci. Organizował zbiórki pieniężne na dziecięcy szpital Stoke Mandeville, gdzie miał mieszkanie służbowe. W październiku 2012 roku Watykan uznał, że było to odznaczenie dożywotnie[8].
Skandale i przestępstwa
[edytuj | edytuj kod]Znany był z licznych skandali na tle obyczajowym oraz z wulgarnego języka i z nieprzyzwoitego komentowania wyglądu innych osób[9].
19 października 2012 policja wszczęła formalne dochodzenie w sprawie przestępstw seksualnych na osobach nieletnich, jakich Savile dokonywać miał przez wiele lat[10]. Scotland Yard rozpoczął śledztwo w sprawie zarzutów o nadużycia seksualne w stosunku do dzieci oparte na zeznaniach 300 potencjalnych ofiar. Pod koniec października 2012 kolejny skandal spowodowały opinie i informacje ujawnione na antenie BBC, w ramach państwowej służby zdrowia oraz z Serwisu Prokuratury oraz Departamentu Zdrowia[11][12]. W czerwcu 2014 dochodzenie prowadzone przez brytyjski wymiar sprawiedliwości ujawniło, że Savile, będąc wolontariuszem w szpitalach (w tym Leeds General Infirmary, Broadmoor oraz kilku szpitalach psychiatrycznych), dopuścił się molestowania i gwałtów na dziewczynkach, chłopcach i pacjentach w wieku od 5 do 75 lat, według personelu tamtejszych szpitali prezenter miał dopuścić się również czynu nekrofilii[9].
W latach 1955–2009 Savile dopuścił się 214 przestępstw seksualnych, w tym 34 gwałtów głównie niepełnoletnich dziewczynek. Dochodziło do nich w pomieszczeniach mieszczących się w BBC, a także w szpitalach, szkołach i jednym hospicjum, które odwiedzał w ramach swej działalności dobroczynnej[13].
Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- ↑ Adam Sweeting: Sir Jimmy Savile obituary. [dostęp 2012-02-09]. (ang.).
- ↑ Jimmy Savile abuse claims: Police pursue 120 lines of inquiry, „BBC News”, 9 października 2012 [dostęp 2023-06-21] (ang.).
- ↑ Savile BBC scandal shocks UK [online], NBC News [dostęp 2023-06-21] (ang.).
- ↑ Dave Gilbert , Jimmy Savile: National treasure in life, reviled 'sex abuser' in death [online], CNN, 23 października 2012 [dostęp 2023-06-21] (ang.).
- ↑ Jimmy Savile Inquiry Now Criminal Investigaton | Orange UK [online], web.archive.org, 9 grudnia 2014 [dostęp 2023-06-21] [zarchiwizowane z adresu 2014-12-09] .
- ↑ History of DJ awards. [dostęp 2008-08-11]. [zarchiwizowane z tego adresu (23 marca 2008)]. (ang.).
- ↑ Jimmy Savile: As It Happens. Barrie & Jenkins: 1974. ISBN 0-214-20056-6.
- ↑ Afera w BBC: Czy pedofilowi można odebrać papieskie wyróżnienie?. gazetaprawna.pl, 2012-10-27. [dostęp 2018-11-13].
- ↑ a b Pedofil z BBC okazał się też nekrofilem - TVN24 [online], tvn24.pl [dostęp 2017-11-24] .
- ↑ Reaction to Savile hospital reports [online], bbc.co.uk [dostęp 2017-11-24] (ang.).
- ↑ Zarchiwizowana kopia. [dostęp 2014-06-27]. [zarchiwizowane z tego adresu (2014-06-26)].
- ↑ Jimmy Savile abuse: Key questions on the NHS scandal
- ↑ "Wykorzystywał status gwiazdy, aby zapewniać sobie dostęp do ofiar" [online], tvn24.pl [dostęp 2017-11-24] .
- BBC radio
- Brytyjscy didżeje
- Brytyjscy dziennikarze muzyczni
- Brytyjskie osobowości telewizyjne
- Członkowie Stowarzyszenia Mensa
- Doktorzy honoris causa
- Ludzie radia w Wielkiej Brytanii
- Ludzie urodzeni w Leeds
- Odznaczeni Orderem Imperium Brytyjskiego
- Odznaczeni Orderem Świętego Grzegorza Wielkiego
- Urodzeni w 1926
- Zmarli w 2011