Stosunki polsko-islandzkie
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/4/44/Iceland_Poland_Locator.png/260px-Iceland_Poland_Locator.png)
Stosunki polsko-islandzkie – stosunki dyplomatyczne pomiędzy Polską a Islandią. Oba państwa są członkami Europejskiego Obszaru Gospodarczego, NATO, Organizacji Współpracy Gospodarczej i Rozwoju oraz Organizacji Narodów Zjednoczonych.
Historia
[edytuj | edytuj kod]Pierwszy znany kontakt Islandii z Polską rozpoczął się w 1613 roku, kiedy to członek Jednoty Braci Czeskich zamieszkały w Polsce, Daniel Vetter, z powodów prześladowań religijnych wyjechał na Islandię i spędził znaczną część czasu na tej wyspie. W 1638 roku opublikował książkę o polskim tytule „Islandia, Albo Krótkie opisanie Wyspy Islandiy” (opublikowana została w Lesznie) o swojej podróży w kraju[1]. W XIX wieku polski pisarz Edmund Chojecki przybył na Islandię jako sekretarz przyszłego francuskiego cesarza Napoleona III[2][3]. W 1857 roku Chojecki opublikował książkę w języku francuskim, opisując swoje podróże i doświadczenie w Islandii[3].
W 1924 r. Islandia i Polska podpisały traktat handlowy[4]. Przed końcem II wojny światowej Islandia uznała polski tymczasowy rząd jedności narodowej w lipcu 1945[5]. Stosunki dyplomatyczne między dwoma narodami zostały oficjalnie ustanowione w styczniu 1946[5]. W 1956 r. Polska otworzyła konsulat w Reykjaviku, który pozostawał otwarty do 1981 roku[6]. W 2008 r. Polska ponownie otworzyła konsulat generalny w Reykjavíku. Od 1 kwietnia 2013 r. w jego miejsce utworzono ambasadę[6]. Islandia otworzyła swoją placówkę dyplomatyczną w Warszawie 1 grudnia 2022 r.[7][8].
Migracja
[edytuj | edytuj kod]W latach sześćdziesiątych polscy migranci zaczęli przyjeżdżać na Islandię, aby pracować w stoczniach na terenie całej wyspy. Potrzeba pracy spowodowała, że Islandia zaczęła masowo rekrutować polskich pracowników w latach 80. Na początku XXI społeczność polska liczyła ponad 20 000 osób[9]. Po islandzkim kryzysie finansowym w latach 2008–2011 społeczność polska zmniejszyła się o połowę, jednak obecnie obywatele Polski stanowią 6% ogółu mieszkańców wyspy, a polscy mieszkańcy stanowią największą społeczność zagraniczną w Islandii[6][10].
- Zobacz też:
Współpraca gospodarcza
[edytuj | edytuj kod]Gospodarcze umowy dwustronne
[edytuj | edytuj kod]Od momentu wejścia Polski do UE (1 maja 2004 r.) współpraca gospodarcza realizowana jest na podstawie Porozumienia o Europejskim Obszarze Gospodarczym (EOG) wraz z poprawkami wynikającymi z rozszerzenia EOG o 10 krajów nowo przystępujących (Protokół do EOG w sprawie rozszerzenia wszedł w życie 6 grudnia 2005 r.). Z dniem 1 maja 2006 r. Islandia zniosła wszelkie ograniczenia w dostępie do rynku pracy dla obywateli nowych państw członkowskich UE, w tym Polski[11].
Nie straciły ważności bilateralne umowy między Polską a Islandią, których nie obejmuje kompetencja Wspólnoty, w tym: Umowa w sprawie unikania podwójnego opodatkowania i zapobiegania uchylaniu się od opodatkowania w zakresie podatków od dochodu i majątku z 19.06.1998r. (Dz.U. 1999 nr 79, poz. 890)[11].
Dwustronna wymiana handlowa
[edytuj | edytuj kod]Według danych wstępnych GUS za 2018 r. Islandia jest 61 partnerem eksportowym Polski (udział 0,07%) i 65 partnerem w imporcie (udział 0,08%). Na dynamikę importu w szczególności wpłynęło zwiększenie importu aluminium i wyrobów aluminiowych oraz ryb[11].
Najważniejsze grupy towarowe w polskim eksporcie do Islandii w 2019 r. to[11]:
- wyroby przemysłu elektromaszynowego – 61,4%, w tym urządzenia mechaniczne (11,5%), pojazdy mechaniczne i ich części (7,4%) oraz statki i łodzie (41,4%),
- artykuły rolno-spożywcze – 7,2%,
- wyroby metalurgiczne, głównie z żeliwa, stali i aluminium – 10,1%,
- wyroby przemysłu chemicznego – 6,2%, w tym głównie wyroby farmaceutyczne (2,7%) i tworzywa sztuczne (2,6%)
Najważniejsze grupy towarowe w polskim imporcie z Islandii[11]:
- wyroby metalurgiczne – 46,9%, w tym aluminium i wyroby z aluminium (44,8%), żeliwo i stal (2,1%),
- ryby – 47%.
Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- ↑ Klub islandských fanatiků [online], islandklub.com [dostęp 2018-07-05] (cz.).
- ↑ Przegląd Australijski / australink.pl [online], przeglad.australink.pl [dostęp 2018-07-05] (pol.).
- ↑ a b New York Public Library , Voyage dans les mers du nord à bord de la corvette la Reine Hortense, Paris, Michel Lévy frères, 1857 [dostęp 2018-07-05] .
- ↑ World Trade Organization – Home page [online], wto.org [dostęp 2018-07-05] (ang.).
- ↑ a b 70 years of Polish-Icelandic post-war relations [online], msz.gov.pl [dostęp 2018-07-05] (ang.).
- ↑ a b c Anna Wojtynska , History and characteristic of migration from Poland to Iceland, „Integration or Assmilation” [dostęp 2018-07-05] (ang.).
- ↑ Opening of an Icelandic Embassy in Warsaw [online], government.is, 1 grudnia 2022 [dostęp 2022-12-02] (ang.).
- ↑ Ambasada Islandii rozpoczyna pracę w Warszawie. tvp.info, 1 grudnia 2022. [dostęp 2022-12-02]. [zarchiwizowane z tego adresu (2022-12-02)]. (pol.).
- ↑ Henryk M. Broder , Iceland’s Face of Immigration Is Distinctly Polish, „Time”, 20 czerwca 2011, ISSN 0040-781X [dostęp 2018-07-05] (ang.).
- ↑ Liczba Polaków wzrosła o dziesięć procent – ICELAND NEWS [online], icelandnews.is [dostęp 2022-12-20] (pol.).
- ↑ a b c d e Islandia: Informator ekonomiczny [online], Serwis Rzeczypospolitej Polskiej [dostęp 2020-11-10] .