Chrystianizacja
Ten artykuł od 2009-04 wymaga zweryfikowania podanych informacji. |
Chrystianizacja – proces wypierania religii etnicznych, osiadłego w określonym rejonie ludu, przez religię chrześcijańską. Jego największe nasilenie przypadało w okresie średniowiecza, a spowodowane było dominującą pozycją chrześcijaństwa wśród ówczesnych europejskich władców oraz rosnącymi wpływami papiestwa.
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/b/b4/Matejko_Christianization_of_Poland.jpg/220px-Matejko_Christianization_of_Poland.jpg)
Wszelkie oznaki rodzimej wiary, całkowicie zastępowane były chrześcijańskimi symbolami – w miejscu świętych gajów i świątyń (kącin), wznoszono kościoły; w dniach, w których obchodzono uroczystości religijne (np. celtyckie Samhain czy słowiańskie Dziady), ustalano różnego rodzaju święta kościelne (Wszystkich Świętych). W ten sposób stopniowo odbywał się proces porzucania wcześniejszych wierzeń de facto zmieniając jedynie nazwy i formy ich obchodów. Lokalne bóstwa zostawały zastępowane przez kult świętych (celtycka Brigid – św. Brygida, słowiański Świętowit – św. Wit), a wizerunki bogów przekształcano najczęściej w ikony, tak więc we wczesnym średniowieczu, większość obrazów przedstawiających Jezusa była identyczna z wcześniejszymi wyobrażeniami Zeusa i bogów z lokalnego panteonu.
Świeccy władcy wzywali do pomocy m.in. zakony rycerskie, by te udzieliły im militarnego wsparcia przeciwko ludom nie wyznającym religii chrześcijańskiej. Tak stało się m.in. w przypadku Konrada mazowieckiego, który w 1226 roku wezwał Krzyżaków, by wsparli go w walce z Prusami.
Okresy przyjmowania wiary chrześcijańskiej przez władców
edytujPaństwo | Rok | Władca |
---|---|---|
Armenia | 301 | Tiridates III |
Gruzja | 317 | Mirian III |
Goci | IV wiek | |
Aksum (Etiopia) | ok. 330 | Ezana |
Cesarstwo rzymskie | 337 | Konstantyn I Wielki |
Frankowie | 25 grudnia 496 | Chlodwig I |
Burgundia | ok. 500 | Zygmunt I Święty |
Irlandia | 1p. V wieku | św. Patryk |
Szkocja | VI wiek | św. Kolumba opat z Hy |
Wizygoci | 589 | Rekkared I |
Brytania | VI wiek | |
Fryzja | 693-695 | św. Willibrord |
Niemcy | VII wiek | św. Bonifacy |
Słowenia | ok. 750 | Gorazd |
Chorwacja | ok. 805 | Borna |
Państwo wielkomorawskie | 831 | Mojmir I |
Serbia | 855 | Muncimir |
Bułgaria | 25 maja 864 | Borys I Michał |
Czechy | 884 | Borzywoj I |
Dania | 965 | Harald Sinozęby |
Polska | 14 kwietnia 966 | Mieszko I |
Węgry | 974 | Gejza |
Wielkie Księstwo Kijowskie | 988 | Włodzimierz I |
Islandia | 1000 | Althing |
Szwecja | 1008 | Olof Skötkonung |
Norwegia | 1024 | Olaf II Święty |
Inflanty | ok. 1179 | |
Litwa | 1387-1388 | Władysław II Jagiełło |
Kalendarium
edytujChrystianizacja Wielkiej Brytanii
edytujChrześcijaństwo na wyspach brytyjskich pojawiło się w II wieku, a do końca VII wieku przyjęło się powszechnie. Najważniejsze etapy chrystianizacji[1][2]:
- około roku 304 w czasie panowania cesarza Dioklecjana w wyniku prześladowań chrześcijan zginął św. Alban – pierwszy męczennik brytyjski.
- 314 – 3 biskupów z Brytanii uczestniczyło w synodzie w Arles.
- około roku 430 Brytania została najechana przez Jutów, Anglów i Sasów. W wyniku najazdu Germanów chrześcijaństwo na wyspie praktycznie zanikło. Część celtyckiej ludności uciekła do Armoryki, gdzie utworzyła nowe państwo, później zwane Bretanią. Część z kolei zamieszkała w Walli i Kornwalii.
- 563 – św. Kolumban, opat klasztoru na wyspie Iona, wylądował w Kaledonii i rozpoczął swoją misję chrystianizacyjną. Kościół szkocki został zorganizowany na wzór irlandzki. Jego zwierzchnikiem był opat klasztoru Iona, a pracą duszpasterską zajmowali się mnisi. Misja św. Kolumbana jest uznawana za pierwszy etap chrystianizacji Anglii. Proces ten można zamknąć w granicach lat 597–664 – 681/686. Pierwsza z tych dat (597) ma podwójne uzasadnienie.
- 597 – przybycie do Anglii misji chrystianizacyjnej pod przewodnictwem św. Augustyna, wysłanej przez papieża Grzegorza I Wielkiego.
- około 598 – za zgodą króla Ethelberta rozpoczęła się budowa przyszłej katedry w Canterbury.
- 601 – papież Grzegorz I wysłał nową misję, która przywiozła sprzęt liturgiczny, księgi święte, paliusz dla św. Augustyna oraz list, w którym papież przedstawił swoją wizję organizacji Kościoła angielskiego. Nawiązywał on do organizacji kościelnej z czasów rzymskich i przewidywał założenie dwunastu biskupstw, które miały być podporządkowane dwóm metropoliom – południowej z siedzibą w Londynie z Augustynem na czele oraz północnej z siedzibą w Yorku, którego metropolita miał być podporządkowany Augustynowi do jego śmierci, a następnie miał być zupełnie niezależny.
- 27 maja 605 zmarł św. Augustyn.
Chrystianizacja Irlandii
edytujźródło[3]
- 431 – papież Celestyn I wysłał pierwszą misję do Irlandii pod przewodnictwem Palladiusza.
- 432 – na wyspę przybył misjonarz święty Patryk.
- 432-461 – św. Patryk tworzył w Irlandii wspólnoty mnisze (klasztory) zamiast sieci parafii i biskupstw. W wyniku tego procesu klasztory stały się głównym centrum organizacji kościelnej. Opaci objęli wszystkie urzędy biskupie, a zakonnicy podjęli prace duszpasterską.
Z Irlandii wyszła misja chrystianizacyjna celtyckich Piktów zamieszkujących Kaledonię.
Chrystianizacja Danii
edytuj- 823 – pierwsza podróż misjonarska arcybiskupa Ebo z Reims do Danii
- 826 – jutlandzki król Harald Klak przyjął chrześcijaństwo wskutek misji chrystianizacyjnej Ansgara, wskutek czego jednak nowa religia się nie upowszechniła
- 834 – Ansgar został powołany na pierwszego arcybiskupa Hamburga i został mianowany legatem papieskim na kraje skandynawskie
- 965 – chrzest przyjął Harald Sinozęby – król Danii
Chrystianizacja Szwecji
edytujźródło[4]
- 829 – przybyli do cesarza Ludwika Pobożnego goście z Birki, zwrócili się z prośbą o zgodę na założenie misji w tym mieście, Ludwik wyprawił do Szwecji Ansgara. Ten założył pierwszy kościół na ziemi szwedzkiej.
- 1008 – Działalność misjonarzy angielskich w Västergötlandzie. Chrzczą oni Olafa Skötkonunga podczas jego pobytu w tej prowincji,
- ok. 1014 – pierwsze biskupstwo w Skarze, pierwszym biskupem został Thurgot.
Chrystianizacja na obrazach
edytuj-
Chrzest Polski 966 r.
-
Chrzest Litwy 1387-1388 r.
-
Chrzest Rusi 988 r.
-
Chrzest Francji 496 r.
-
Chrzest Węgier 974 r.
-
Chrzest Danii 965 r.
Przypisy
edytuj- ↑ SZTUKA PRZEDROMAŃSKA 500-1000. historiasztuki.com.pl. [dostęp 2012-03-14]. [zarchiwizowane z tego adresu (2012-06-22)].
- ↑ Misje. teofil.dominikanie.pl. [dostęp 2012-03-14]. [zarchiwizowane z tego adresu (2013-11-14)].
- ↑ Dzień św. Patryka – Patrona Irlandii. parafialeeds.com. [dostęp 2012-03-14].
- ↑ Adam Kersten: Historia Szwecji. Zakład narodowy imienia Ossolińskich, 1973.