Ji Wîkîpediya, ensîklopediya azad.
ئەردەلانی زاراڤایەکی کوردیا ناڤین یە کو ل پارێزگەه سنەئوو باژارێ روانسەر گرتووپەرێ (دەردۆرێ) وی دێتئا خافتن. گەرچی ژ دیمەنا رەزمانی (گراماتیک)ئە ردەلانی زاراڤایەکی کوردیا ناڤین (سۆرانی) یە، لێبەلێ وی ب کوردیا باشوور ژی پرر نێزیکئە . حێ ژی گەلەکئە لەمەنتێن کەڤنار یێن کوردی د ەردەلانی دە پاراستینە.[چاڤکانی هەوجە یە]
ئەردەلانی |
سۆرانیا حەولێری |
کەلهووری |
کورمانجی |
کرمانجکی |
حەورامی
|
من |
من،ئە من |
من، م |
ەز |
ەز |
ەمن، من
|
تۆ |
تۆ،ئە تۆ |
توو، تۆ، ت |
تو |
ت، تو |
تۆ،ئە تو، تو
|
ەو،ئۆ |
ەو |
ەو،ئۆ |
ەو |
ۆ/ا |
اد
|
ێمە |
ێمە |
یمە |
ەم |
ما |
ێما،ێمە
|
ێوە |
ێوە |
یوە، یوووە |
هوون، هنگۆ |
شما، شمە |
شما، شمە
|
ەوان |
ەوان |
ەوان |
ەو |
ێ |
ەد
|
ئەردەلانی |
سۆرانیا حەولێری |
کەلهووری |
کورمانجی |
کرمانجکی |
حەورامی
|
منئە چم |
من/ەمن دەچم |
من/م چم/دچم |
ەز دچم |
ەز شنا |
ەمن/من لوو/ملوو
|
تۆئە خوەیت |
تۆ/ەتۆ دەخۆی |
توو/تۆ/ت خوەی/دخوەی |
تو دخوەی |
ت/تو وەنی/وەنا |
تۆ/ەتو/تو وەری/مۆری
|
ەو/ۆئە کات |
ەو دەکات |
ەو/ۆ کەید/دکەی |
ەو دکە |
ۆ/ا کەنۆ/کەنا |
اد کەرۆ/مکەرۆ
|
ێمەئە زانیم |
ێمە دەزانین |
یمە زانیم/دزانیم |
ەم دزانن |
ما زانێ/زانیمە |
ێما/ێمە زانم/مزانم
|
ێوەئە رێژنن/ەرێشنن |
ێوە دەرێژنن |
یوە/یوووە رشنن/درشنن |
هوون/هنگۆ درژنن |
شما رشنەنێ |
شما/شمە رشید/مەرشید
|
ەوانئە وینن |
ەوان دەبینن |
ەوان دوینن/دینن |
ەو دبینن |
ێ ڤینەنێ |
ەد وینێن/مۆینێن
|
ئەردەلانی |
سۆرانیا حەولێری |
کەلهووری |
کورمانجی |
کرمانجکی |
حەورامی
|
بچۆ! چۆ! |
بچۆ! |
بچۆ! |
بچە! |
شۆ! |
بلوو!
|
بێ! بێرە! |
بێ! وەرە! |
بەو! |
وەرە! |
بێ! |
بۆرێ!
|
بکە! |
بکە! |
بکە! |
بکە! |
بکە! |
کەرە!
|
بخوە! |
بخۆ! |
بخوە! |
بخۆ! |
بوورە! |
بوورە!
|
بوینە! |
ببینە! |
بوین! بین! |
ببینە! |
بڤینە! |
بوینە!
|
بێژە! |
بلە! |
بیژ! |
بێژە! |
ڤاژە! |
واچە! باچە!
|
بوارە! |
ببارە! |
بوار! بار! |
ببارە! |
بڤارە! |
بوارە!
|
ئەردەلانی تەنێ زاراڤایێ کوردی، یان بەترئە کوئە م بێژن تەنێ زاراڤایێئی رانی یێ باکوورێ رۆژاڤا یە کو ل ڤی دە دەمێ چووبوویی یان سفەت ب پاشبەندکا "-گ" تێ چێ کرن (مینا زمانێنئی رانی یێن ناڤین، ب تایبەت پەهلەڤیئوو پارتی کو ل وان دە ژی دەمێ چووبوویی یان سفەت ب "-ەگ" دهاتە چێ کرن). میناک:
ئەردەلانی |
سۆرانی |
کەلهووری |
کورمانجی |
کرمانجکی |
فارسی |
مازەندەرانی |
پەهلەڤی
|
کووشتگ |
کووشتوو |
کووشتی |
کووشتی |
کیشتە |
کۆشتێ |
کووشت |
کووشتەگ
|
نوسیاگ ، نوسیاو |
نوسراو |
نوسیاو |
نڤیسکی، نڤیساندی |
نوشتە |
نێڤێشتێ شۆدێ |
بەنڤیشت بەبوو |
نیبیشتەگ
|
بردگ ، بردوو |
بردوو |
بردی |
بری |
بەردە |
بۆردێ |
بوورد |
بوورتەگ
|
مردگ ، مردوو |
مردوو |
مردی |
مری |
مەردە |
مۆردێ |
موورد |
موورتەگ
|
کریاگ ، کریاو |
کراو |
کریاو |
هاتییە کرن |
کەردە،ئا مەیا کەردەنە |
کەردێ شۆدێ |
هاکۆرد بەبوو |
کەرتەگ
|
زینگ ، زینو |
زیندوو |
زینە |
زندی |
گانی، جاندە |
زێندێ |
زێندە |
زیندەگ
|
گزگ ، گز |
گەزوو |
گزی |
گەزی، گەزوو |
گەز |
کهاکئە نداز |
گەزە |
-
|
تینگ ، تینوو |
تینوو |
تینی |
تینی |
تێشان |
تێشنێ |
تەشنە |
تیشنەگ
|
کۆلان خوارگ |
کۆلانی خواروو |
کۆلان خوار |
کۆلانا خوار/ژێر |
مەهلەیا وارە/جێرە |
مەهەللێیێ پایین |
بێن مەهەلل |
-
|
کۆلان ژوورگ |
کۆلانی ژووروو |
کۆلان ژوور |
کۆلانا ژۆر |
مەهلەیا جۆرە |
مەهەللێیێ بالا |
جوووەر مەهەلل |
-
|
ئەردەلانی |
سۆرانیا حەولێری |
کورمانجی
|
خوا |
خوودای، خوا |
خوەدێ
|
خاوەن |
خاوەن |
خوەدی
|
ناو، -نامە (وەک: نازنامە، پەنەنامە) |
ناو، نێو |
ناڤ!
|
سۆل |
سۆر |
سۆر، خوەی
|
باران |
باران، وەرشت |
باران
|
بەفر، وەفر |
بەفر |
بەرف
|
ەن |
هەند |
هن، هند، قاس
|
گوورگ |
گوورگ |
گوور
|
سەگ |
سەگ |
کووچک
|
مێمان |
مێوان |
مێڤان
|
سا/100 |
سەت/100 |
سەد/100
|
رێگە، رە |
رێگا |
رێ، ره
|
سۆللە |
سەرما |
سەرما
|
پەک |
باک |
خەم، ترس
|
پرت، پرد |
پرد |
پر
|
کەوگ |
شین |
شین
|
سەوز |
سەوز، کەسک |
کەسک
|
زوووان |
زمان |
زمان
|
کەلەشێر |
دیک |
دیک
|
هەمرۆ |
هەرمێ |
هەرمی
|
بەرز |
بەرز |
بلند
|
زاما، زاوا |
زاوا |
زاڤا
|
وەڤی |
بووک |
بووک
|