Неаполитан короллукъ: Версияланы арасында башхалыкъ
Контент кетерилди Контент къошулгъанды
Къарачайлы (сюзюу | къошумла) |
Къарачайлы (сюзюу | къошумла) |
||
Тизгин 99:
Ызындан бала къоймагъан [[II Карл (Испанияны королу)|II Карлны]] ёлюмюнден сора (1700), Неаполь, испан Габсбургланы башха иеликлери бла бирге Европада къаугъагъа чурум болады. Бу къаугъаны эсебинде, Неаполну австриячыла кючлейдиле. [[Утрехт мамырлыкъ кесамат (1713)|Утрехт мамырлыкъны]] шартларына кёре, Неаполитан короллукъ австриячы император [[VI Карл (Сыйлы Рим империяны императору)|VI Карл]] иеликлерине къошулады. [[Тёртюнчю альянсны къазауаты]]ны эсебинде австриячы иеликлеге [[Сицилия короллукъ]] да къошулады..
== Неаполитан короллукъну Бурбонланы властында орнуна салыу ==
[[Файл:Kaiser Karl VI by Johann Gottfried Auerbach (1735).jpg|мини|''Король
1716-чы джылдан сора испан дипломатияны баш нюзюрлерини бири [[V Филипп (Испанияны королу)|V Филиппни]] экинчи къатыны [[Елизавета Фарнезе|Елизавет Фарнезеден]] джашларына Италияда бойсунмагъан къралла къурау болгъанды.
1725-чи джылда V Филипп бла [[VI Карл (Сыйылы Рим империяны императору)|VI Карл]], ахыры, бир-бирлерин эмда Апеннинледе арт кёзюуде баргъан къазауатладан сора болгъан [[статус-кво]]ну таныйдыла. Айры статья бла, [[инфант]] [[III Карл (Испанияны королу)|Карл]] (1716—1788), V Филипп бла Елизавета Фарнезени тамада джашы, [[Парма]] бла [[Тоскана]]да ёле тургъан династияланы орнуна келлиги бегитилгенди. 1731-чи джылда, ахыргъы [[Фарнезе]]ни ёлюмю бла, Карл Парманы башына кёчеди.
1733-чю джылда Европада джангы къаугъа чыгъады, бу джол Польша тахт ючюн. Бу кризис бла хайырланы, Карл атасыны болушлугъу бла Неаполь бла Сицилияны кючлейди. [[Вена мамырлыкъ кесамат (1738)|Вена мамырлыкъ кесаматны]] шартларына кёре (3 октябрь 1735 джыл) Австрия Къыбыла Италиясыз къалгъаннга разы болады, Карлны Европа Неаполь бла Сицилияны королу болуб таныйдыла. Аны орнуна джангы король (Неаполда VII Карл) Парма бла Тосканагъа тахт хакъын Габсбурглагъа бергенди, аны тышында атасы бла бирге [[Прагматика санкция (1713)|Прагматика санкцияны]] таныйды. Бу кесамат бла Неаполь бла Испанияны тачлары бир монархны башында болмазлыгъы да бегитилгенди. 1744-чю джылда австриячы аскер Габсбурглагъа Неаполну къайтарыргъа кюрешгенди, алай а [[Веллетриде сермешиу (1744)|Веллетриде сермешиуде]] аланы VII Карл къаушатады.
[[Файл:Carlos de Borbón, rey de las Dos Sicilias.jpg|слева|мини|[[III Карл
VII Карлны патчахлыгъы (1734—1759) Неаполну тарихинде уллу ыз къойгъанды. 1501-чи джылдан башлаб, биринчи кере Къыбыла Италия кесини энчи монархына ие болгъанды, къуру бу ючюн да VII Карлны халкъ сюйгенди. VII Карл министри [[Тануччи, Бернардо|Бернардо Тануччини]] насигъатларына тынгылаб, джарыкъланыу абсолютизм халда къралгъа оноу этгенди. Король таймаздан дин къуллукъчуланы онглулукъларын, санларын азайтханды, мюлкю болгъан дин къуллукъчуланы алгъын тёлемеген налогланы тёлетгенди. Аны бла бирге VII Карл джерлери кёб болгъан къауумдан да налогла алыб башлагъанды. Ол барысы да къара халкъны налог джюгюн азайтыргъа амал бергенди. VII Карл [[Масонлукъ|масонла]] кибик таша къуралышла бла да джетишимли кюрешни бардыргъанды, дин къуллукъчуланы къралда [[инквизиция|инквизицияны]] къайтарыргъа излемлерин да кесгенди. Сюд реформа бардырылгъанды, [[итальян тил]] биринчи кере кърал тил болгъанды. VII Карл экономиканы да айныууна шартланы къурагъанды, артыкъсыз да къумашчылыкъ эмда сатыу-алыу кючлю айныгъандыла. Евпропаны къраллары бла эмда Джерле арасы тенгизни къраллары бла кесаматла этиб саудюгерликни да джангы дараджагъа чыгъаргъанды. VII Карлны заманында джолланы, кёпюрлени ишлеуде уллу ишле бардырлгъандыла, Неаполну гаваны джангыртылгъанды.
1759-чу джылда къаратон къарнашы [[VI Фердинанд]]ны ёлюмю бла Карл испан тахтха III Карл ат бла олтурады. [[Вена мамырлыкъ кесамат (1738)|Вена мамырлыкъ кесаматны]] шартларына кёре Испания бла Неаполну тахтларына бирден олтуралмазлыгъы себебли, Испаниягъа джюзюб кетерини аллы бла, 1759-чу джылны 6-чы октябрында Къыбыла Италияны ючюнчю джашы [[I Фердинанд (Эки Сицилияны королу)|Фердинандха]] (1751—1825), къойгъанды, ол Неаполгъа IV Фердинанд (1759—1799, 1799—1806, 1815—1816) эмда Сицилиягъа III Фердинанд аты бла король болгъанды (1759—1816). Регентлик кенгешни башына Тануччи салыннганды, ол бардырылгъан ич эмда тыш политиканы тюрленмезлигине гарантия болгъанды.
[[Файл:Campania Caserta2 tango7174.jpg|мини|[[
Джашлай тахтха олтургъан IV Фердинандны тыйыншлы окъууу-билими болмагъанды, эмда къралгъа оноу этерге фахмусу да кёрюнмегенди. Ол сюйген уугъа джюрюу, чабакъ тутуу, хаулелик болгъанды. 1768-чи джылда аны бла юйленнген [[Мария Каролина Австриячы]] (1752—1814) кёб турмай бютеу оноуну къолуна джыяды, Тануччини къыстадады (1777) эмда андан ары кертиликде къралны оноуун [[фаворит]]и [[Актон, Джон|Джон Актон]] бла бирге этеди.
Джангы правительство реформаланы алкъын формал халда бардыргъанды, алай кертиликде 1780-чи джыллагъа реформала тохтагъандыла. Революцияла титиретген кёзюуге, бирлешген Неаполитан эмда Сицилия короллукъла экономика джанындан артха къалгъан, оноу эталмагъан королу бла, эмда халкъ сюймеген королевасы бла киргенди.
|