Diferencia entre revisiones de «Yvypóra Tekoiterape Kuaaukaha Pavẽ»
ZéroBot (ñe’ẽ | mba’emoĩmbyre) mb r2.7.1) (bot ojoapy: ps:د بشري حقونو نړېواله اعلاميه |
Sin resumen de edición |
||
(No se muestran 31 ediciones intermedias de 14 usuarios) | |||
Jehai 1: | Jehai 1: | ||
{{Ficha de documento |
|||
[[Ta'ãnga:Eleanor Roosevelt and Human Rights Declaration.jpg|thumb|250px|Eleanor Roosevelt & Tekove yvypora kuera maymayva derecho kuaaukaha (1949)]] |
|||
|nombre_documento = Yvypóra Tekoiterape Kuaaukaha Pavẽ |
|||
|imagen = EleanorRooseveltHumanRights.png |
|||
|ancho_imagen = 240px |
|||
|leyenda_imagen = [[Eleanor Roosevelt]] oguerekóvo ipóre Yvypóra Tekoiterape Kuaaukaha Pavẽ karaiñe'ẽme. |
|||
|tipo = [[Tekoiterape]] |
|||
|día_creado = |
|||
|día_ratificado = 10 jasypakõi 1948-pe |
|||
|promulgación = |
|||
|derogación = |
|||
|sitio_del_documento = {{bandera|FRA}} [[Parĩ]], [[Hyãsia]] |
|||
|escritor = |
|||
|signatarios = Países de las [[Organización de las Naciones Unidas|Naciones Unidas]] |
|||
|función = |
|||
|wikisource = Declaración Universal de los Derechos Humanos |
|||
}} |
|||
Ku '''Yvypóra Tekoiterape Kuaaukaha Pavẽ''' ha'e hína peteĩ kuatia tee oikuaaukaha, oiko akue [[Tetãnguéra Joaju|Tetãnguéra Joaju amandaje guasúpe]], hembiapoukapy 217 A (III), ára 10 jasypakõi 1948-pe táva [[Parĩ]]-pe; ipype oime 30 akytã [[yvypóra tekoiterape]] rehegua, ojehechakuaa tekotevẽite opaite yvypórape. |
|||
{{cita|Hetaite amandajépe, kuaaukahápe ha tembiapoukapýpe tetãitáguigua yvypóra tekoiterape rehegua oñe'ẽ jey umi tekopy yvypóra tekoiterape pegua oñemomarandúva peteĩháme upe Yvypóra Tekoiterape Kuaaukaha Pavẽme, taha'e ha'éva heko pavẽva, heko sasõva ha heko peteĩva, joja ha avave ñemboyke'ỹ, ha upe añete he'íva yvypóra tekoiterape ou joaju opa umi mba'e ikatúva ojejapo ha ojejapo va'erã. Ko'ãgaite, opa umi Tetã oikóva Tetãnguéra Joaju ipype omoañete peteĩnte jepe umi porundy jekupytyha tetãitáguigua tee pegua yvypóra tekoiterape rehegua, ha amo 80 % umi tetã pegua omoañete irundýnte jepe umi porundy pegua, he'iséva ko Kuaaukaha heko pavẽite ha opa umi yvypóra tekoiterape mayma tetãme.|[[Tetãnguéra Joaju]]: ''Tekopy tekorãnguéra hetatetãguigua pegua umi yvypóra tekoiterape pegua''.<ref>[http://www.un.org/es/documents/udhr/law.shtml Tetãnguéra Joaju]</ref>}} |
|||
'''Tekove yvypora kuera maymayva derecho kuaaukaha''' (1948) /falta preambulo/ |
|||
Art. 1: |
|||
Mayma yvypóra ou ko yvy ári iñapytl'yre ha eteîcha dignidad ha derecho jeguerekópe; ha ikatu rupi oikuaa añetéva ha añete'yva, iporâva ha ivaíva, tekotevê pehenguéicha oiko oñondivekuéra. |
|||
Art. 2: |
|||
Mayma yuypóra oguereko derecho ha libertad kuéra ko Declaraciónpe oîva, oñemaña'yre mba'eichaguapa i-ráza, ipire color; kiñápa terâpa kuimba'e, iñe'ê, i-religión, iñopinión política, hetâ, ha'épa mba' rerekoha, oîpa yvate terâpa nahániri sociedad ryepype, hamba'e. |
|||
Mba'eveichagua jeporavo avei ndoiók va'erâ oñemañanguévo hetâ situación rehe, legalmentepa mba'éicha oî, ha'épa isâsopyre, oguatáva ojeheguiete, térâpa oî ambue tetâ ndiv térâ ipoguype. |
|||
Art. 3: |
|||
Mayma tapicha oguereko derecho oikovévo, piporúvo ilibertad ha ojerrespetávo ipersona. |
|||
Art. 4: |
|||
Avavépe ndojeguerekói va'erâ esclavo térâ tembiguái ramo; mba'eveichagua esclavitud térâ tapicha jejogua ha ñevende ndaikatúl oiko. |
|||
Art. 5: |
|||
Avavére ndoikova'erâi ñembosarái vai térâ ñambohasa asy, humano rekore ndojojáiva. |
|||
Art. 6: |
|||
Mayma yvypóra oguereko derecho ojehechakuaávo ichupe opaite handárupi ha'eha peteî máva leiduéra renondépe. |
|||
Art. 7: |
|||
Maymavaite: peteîchante léi renondépe ha oguereko, mba'eveichagua jeporavo'yre, derecho peteîcha léi oñangarekóvo hese. Maymáva oguereko derecho peteîcha oñeñangarekóvo hese. Maymáva oguereko derecho peteîcha oñeñangarekóvo hese opaichagua jeporavo ohóvagui ko Declaración cóntrape, ha opa ñeha'â oikóvagui jeporavorâ. |
|||
Art. 8: |
|||
Mayma yvypóra oguereko derecho oñangarekóvo hese hekoitépe tribunal kuéra oîva hetâme, omo'â haguáicha ichupe umi opyrûsévagui iderecho kuéra rehe oÎva constitución a léipe. |
|||
Art. 9: |
|||
Avavépe ndaikatúi mbaretépe reínte oñedetene, ojegueraha preso terá oñemosê hetâgui. |
|||
Art. 10: |
|||
Mayma yvypóra oguereko derecho, peteîchapánte, ohendúvo ichupe idespáchope ha justicia ojerure haichaite, peteî tribunal oguatáva ojeheguiete ha oporolado apo'yva, oñemyesakâta java iderecho ha obligación huéra, ha avei ojehesa'yjóratô oñembojáva hese tembiapo vai'éi cóntrape ohóva. |
|||
Art. 11: |
|||
1.Oñembojáro peteî tapicháre hembiapo vai hague, oguereko derecho oñepensávo hese nda'upeichaiha, nahesakâi aja ha'eha culpable; pe ñemyesakâ oido va'erâ tribunalpe, ha oguereko va'erâ upépe mayma garantía oikotevêva oñedefende hagua. |
|||
2.Avavépe noñecondeva va'erâi ojapo térâ ndojapói haguére peteî mba'endaha'éiva delito upe java, tetâpypegua léi térâ tetânguéra léipe guarâ. Noñeme'ê va'erâi avei castigo pohyve léipe oîvagui oiko jave delito. |
|||
Art. 12: |
|||
Ndaikatúj oimeháicha reínte ojeikévo peteî tapicha rekovépe, hóga, hogapy térâ icarta kuérpade. Naikatúi avei ojepokóntevo héra térâ herakuâ porâre. Mayma yvypóra oguereko derecho léi oñangarekóvo hese ko'âmba'épe. |
|||
Art. 13: |
|||
1.Mayma yvypóra oguereko derecho ou ha oheovo tetâpyre ha oiporavóvo moôoikóta peteî tetâ ryepype. |
|||
2.Mayma yvypóra oguereko derecho osêvo oimeraêva tetâgui, taha e jepe hetâtee, ha upéi ou jevyo hetâme. |
|||
Art. 14: |
|||
1.Ojepersegui jave ichupe, mayma tekove ikatu oho oñemo'â hagua oimeraêva tetâme. |
|||
2.Ko derecho ndaikatúi ojeporu persecución oúrô justiciagui tembiapo vaikuére, térâ ojeho rupi Naciones Unidas remiandu ha rembipota cóntrape. |
|||
Art. 15: |
|||
1.Mayma yvypóra oguereko derecho hetâvo. |
|||
2.Avavégui ndaikatúi ojepe'a oimeháicha reínte hetâ derecho oguerekóvagui okambiávo upe hetâ. |
|||
Art. 16: |
|||
1.Kuimba´e ha kuña maymáva, omendakuaaha tiémpo guive, oguereko derecho omdávo ha omoñepyrûvo petel ogapy. Ko´ávara ndaikatúi of problema oúva raza, tetâ, terâ religióngui. Petelcha va´era 1 derecho kuéra menda reheguáva, oiko aja kupukue hikuái menda ryepype, ha evei sapyánte oñembyairô upe imenda kuéra. |
|||
2.Menda ikatu oiko umi omendátava otrô añoite petel ñe´ême upeverâ, ojeheguiete, avave ojopy´yre ichupekuéra. |
|||
3.Familia ha'e sociedad apyra ha ñepyrûete, ha oguereko derecho oñangarekóvo hese sociedad ha Estado. |
|||
Art. 17: |
|||
1.Mayma yvypóra iderecho oguerekóvo imbaèteéva, ha ha'eño háicha, ha avei ambuerkuéra ndive. |
|||
2.Avavégui ndojepe'a va'erâi oimeháicha reinte imbáe teéva. |
|||
Art. 18: |
|||
Mayma yvypóra oguereko derecho oñemonguévo ojeheguiete, iñaka, inconciencia ha ireligión he'i háicha ichupe. Ko deréchope oike ikatuha okambia ireligión ha ijerovia, avei ohechaukávo ko'âva ha'eño háicha térâ ambuekuéra ndive,opavave renondépe térâ ha'eñohápe, tekombo´e, térâ jeiko upéva he´i háicha rupive. |
|||
Art. 19: |
|||
Maypa tapicha iderecho oguerekóvo ijidea ha iñeñandu tee, ha upéva oikuaaukávo ojejuru mboty´yre ichupe; ko deréchope oike avavépe nonnemolestáivo marandu ha opinión kuéra, ha avei oñemosarambivo ko´âva opaite hendárupi, mayma tembiporu upevarâ oiva rupive. |
|||
Art. 20: |
|||
1.Mayma yvypóra oguereko derecho ijatyvo oñondive ha ojapóvo joaju hapicha kuéra ñorairô´yre. |
|||
2.Avavépe ndaikatúi ojejopy oike hagua petel asociaciónpe. |
|||
Art. 21: |
|||
1.Mayma yvipóra oguereko derechoijávo hetâ resambyhype, ha´ete voi, yro katu hemimoîngue, h´ae oiporavo va´ekue rupive. |
|||
2.Mayma tapicha oguereko derecho petelîchapante, ohupityvo cargo público kuéra hetâme. |
|||
3.Mburuvicha kuéra omanda ha oisambyhy hagua teta, tetâygua kuéra ome´eê ichupekuéra upe pu´aka. Ha ko tetâygua kuéra rembipota ojechauka va´erâ elección ipotiva rupive,cada cierto tiempo oiko va´erâva, maymavaite ijahápem ha peteicha ivoto kuéra ovalehápe; avei avave oikuaa´yre mávarepa revota, ikatu haguaicha avave nandejopyiupe jeporavo apópe. |
|||
Art. 22: |
|||
Mayma yvypóra, ha´erupi sociedad pegua, oguereko derecho pe sociedad oñangarekóvo hese. Upevaâ pe hetâ oñeh´â mbaite va´erâ, ha tetânguéra oñopytyvô va´erâ, recurso ha organización tetâ oguerekóva rupive, maymavaite ohupity hagua hemikotevê económico social ha cultural, oiko hagua ichugui persona añetete. |
|||
== Kuaauka == |
|||
Art. 23: |
|||
Kuaauka Pavẽ he'iháicha oñembohasávo karaiñe'ẽgui guarani joparápe: |
|||
1.Mayma yvypóra oguereko derecho omba´apóvo ojeheguiete hembiaporâ, pe imba´apópe oñemongu´évo iporâve haguáicha, ha oñeñangarekóvo hese ani opyta trabajo´yre. |
|||
2.Mayma yvypóra oguereko derecho, mba´eveichagua jeporavo´yre, pretelchante ojepagávo ichupe, petelchaterô hembiapo. |
|||
;Akytã 1 |
|||
3.Mayma omba´apóva oguereko derecho oganávo hekópe porâ, oikokuaa haguáicha, ha´e ha hogaygua, idignidad humana ojerure háicha. Ndohupitypáirô ichupe oimeraêva medio pytyvôrâ sociedad oguerekóvagui. |
|||
:Mayma yvypóra heñói hekosãsóva he hekojojáva marangatukuépe ha tekoiterapépe ha, oguereko oikoháicha jepy'amongeta ha ãngapy, oiko va'erã joyke'yrayhúpe oñondivekuéra. |
|||
4.Mayma tapicha oguereko derecho ojapóvo sindicato ha ojoajúvo hapicha mba´apohára ndive, iñinterése kuéra odefende hagua. |
|||
;Akytã 2 |
|||
Art. 24: |
|||
:Mayma tapicha oguereko opa umi tekoiterape ha tekosã'ỹ ojeikuaaukáva ko Kuaaukahápe, oñembojoavy'ỹ mba'éichagua iñemoñáre, ipire sa'ýre; imeña rehe, iñe'ẽre, ijeroviapýre, iñeimo'a jokuaikuaáre, hetã oúva térã avano'õgui oúva rehe, ipirapire ñemono'õ rehe, heñói rehe téra oimeraẽ mba'e ambuéva rehe. |
|||
Mayma yvypóra oguereko derecho opytu´úvo, ho´ureimivo nombaápoi jave; avei omba´apóvo omba´apo hagua ha´óra pevénte, ha ivacaciónvo oguahê vove jepi tiempo, ha upe aja ojepagávo ichupe. |
|||
:Ha avei, oñembojoavy'ỹ tapicha hetã jeiko jokuaikuaápe rehe, hetã hekorã rehe térã hetã jeiko tetãitáme rehe, hetã térã hetãvore, oimeraẽ tapicha oĩ upe tetã térã tetãvore hekorã guýpe, taha'e tetã hekosãsóva térã tetãvore ñeñapytĩva, hekosãso'ỹ térã oĩva tetã ambuéva ipoguýpe taha'e ha'éva. |
|||
Art. 25: |
|||
1.Mayma yvypóra oguereko derecho oikove olgadomivo, ani hagua ichupe voi, ha hogayguápe avei, ofalta ho´uva´erâ, ipohâ repyrâ, iñemonderâ, óga oiko hagua, ha ambue mba´e oikotevêva oikove hagua. Iderecho avei oguereko seguro oñemongui ramo guarâ imba apohágui, terâ katu hasy, ndovalevéi, iména mano, itujaiterei, térâ ambue mba´e rupi indojevale kuaavéi ramo guarâ ojehe. |
|||
;Akytã 3 |
|||
2.Sy ha mitâre oñeñangareko va´erâ iporave haguáicha. Mayma mitâ, omendáva oguereko derecho sociedad oñangarekóvo hesekuéra. |
|||
:Mayma tapicha oguereko tekoiterape jeikovépe, tekosãsópe ha hekove ñeporangarekópe. |
|||
Art. 26: |
|||
;Akytã 4 |
|||
1.Mayma yvypóra oguereko derecho ojehekombo´eukávo. Pejehekombo´e reínte va´erâ, pe iñepyrûetépeguánte jepe. Pe tekombo´e jehai ha jeleénte jepe hagua, ha´e va´erâ obligatorio. Profesión kuéra ha técnica ñeaprende, olva´erâ enteroitépe ohupity haguaicha. Umi universidad rupi ojeike hagua, katupyry rehente odepende va´erâ, ha mayma interesádope oñeme´êva´erâ juruja. |
|||
:Avavépe ndojeguerekói va'erã mbyayhu térã tembiguái ramo, [[tembiguái reko]] taha'e ha'éva ha tembiguái ñemu oñembotoveite. |
|||
2.Pe educación rembiaporâ ha´eva´erâ: tojapo tekove mayágui persona añetete, okakuaáva opáichavo. Omombarete va´erâ derecho ha libertad ñemomba´e guasu. Oipytyvô va´erâ olhagua jekopyty, ñoaguanta kuaa, joayhu, mayma tetâ ha raza terâ religión oñondive. Omboguata va´erâ avei umi tembiapoukapy Naciones Unidas omolva ol hagua tapiaite py´aguapy. |
|||
3.Sy ha tuvakuéra oguereko derecho itendondévo oiporavo hagua mba´éichagua educaciónpa oñeme´êta imitânguérape. |
|||
;Akytã 5 |
|||
:Avavére ndoikova'erãi ñembosarái vai térã ñambohasa asy, humano rekore ndojojáiva. |
|||
Art. 27: |
|||
1.Mayma yvypóra oguereko derecho oparticipávo, avave ojopy terâ ojoko´yre ichupe, incomunidad rekotee ñeñandukápe; ombovyávo ichupe umi tembiapokue porâ hechapyrâ; avei oparticipávo umi arandu pyahu oikévape, ha umi jeiko porâve ko´âgarupi oúvape. |
|||
;Akytã 6 |
|||
2.Mayma yvypóra oguereko derecho oñeñangarekóvo ichupe interese moral ha material oguerekóva rehe, ha´érupimba´epyahu terâ ñe´ê yvoty, kuatia arandu térâ tembiapo hecharamomby apohare. |
|||
:Mayma yvypóra oguereko derecho ojehechakuaávo ichupe opaite handárupi ha'eha peteĩ máva leiduéra renondépe. |
|||
Art. 28: |
|||
;Akytã 7 |
|||
Mayma yvypóra oguereko derecho ojejapóvo ichupe hetâsme ha hetânguéra apytépe, petef jeikoha oñemo´añatehape derecho ha libertd kuéra onnemolva ko Declaraciónpe. |
|||
:Maymavaite: peteĩchante léi renondépe ha oguereko, mba'eveichag̃ua jeporavo'yre, derecho peteĩcha léi oñangarekóvo hese. Maymáva oguereko derecho peteĩcha oñeñangarekóvo hese. Maymáva oguereko derecho peteĩcha oñeñangarekóvo hese opaichag̃ua jeporavo ohóvagui ko Declaración cóntrape, ha opa ñeha'ã oikóvagui jeporavorã. |
|||
Art. 29: |
|||
;Akytã 8 |
|||
1.Mayma yvypóra oguereko tembiaporâ comunidad ndive guarâ, upépe mante ikatúgui okakuaa ha hi´aju persona haicha. |
|||
:Mayma yvypóra oguereko derecho oñangarekóvo hese hekoitépe tribunal kuéra oĩva hetãme, omo'ã haguáicha ichupe umi opyrũsévagui iderecho kuéra rehe oĨva constitución a léipe. |
|||
2.Léi mante ikatu omol linde ikatu´yva jahasa jaiporukuévo ñande libertad kuéra, ani hagua ñapyru ñande rapicha derecho ha libertad rehe; avei jaiko hagua moral ojerure háicha, orden público oipota háicha, ha petel sociedad democrática reko py´aguapy oikotevê Háicha. |
|||
3.Ko´â derecho ha libertad juéra mba´eveichvérô ndaikatúi ojeporu Naciones Unidas oipota ha opensáva cóntrape. |
|||
;Akytã 9 |
|||
:Avavépe ndaikatúi mbaretépe reínte oñedetene, ojegueraha preso terá oñemosẽ hetãgui. |
|||
Art. 30: |
|||
Mba´evepunto ko Declaraciónpe olva noñentende va´erâi ome´ê Estádope, petel aty térâ petel tapichápe, omoñepirû ha omboguata hagua algún tembiapo ikatúva omboyke petelva jepe umi derecho ha libertad kuéra oñemboysyva ko Declaraciónpe. |
|||
;Akytã 10 |
|||
:Mayma yvypóra oguereko derecho, peteĩchapánte, ohendúvo ichupe idespáchope ha justicia ojerure haichaite, peteĩ tribunal oguatáva ojeheguiete ha oporolado apo'yva, oñemyesakãta java iderecho ha obligación huéra, ha avei ojehesa'yjóratõ oñembojáva hese tembiapo vai'éi cóntrape ohóva. |
|||
;Akytã 11 |
|||
# Oñembojáro peteĩ tapicháre hembiapo vai hague, oguereko derecho oñepensávo hese nda'upeichaiha, nahesakãi aja ha'eha culpable; pe ñemyesakã oido va'erã tribunalpe, ha oguereko va'erã upépe mayma garantía oikotevẽva oñedefende hag̃ua. |
|||
# Avavépe noñecondeva va'erãi ojapo térã ndojapói haguére peteĩ mba'endaha'éiva delito upe java, tetãpypegua léi térã tetãnguéra léipe guarã. Noñeme'ẽ va'erãi avei castigo pohyve léipe oĩvagui oiko jave delito. |
|||
;Akytã 12 |
|||
:Ndaikatúj oimeháicha reínte ojeikévo peteĩ tapicha rekovépe, hóga, hogapy térã icarta kuérpade. Naikatúi avei ojepokóntevo héra térã herakuã porãre. Mayma yvypóra oguereko derecho léi oñangarekóvo hese ko'ãmba'épe. |
|||
;Akytã 13: |
|||
# Mayma yvypóra oguereko derecho ou ha oheovo tetãpyre ha oiporavóvo moõoikóta peteĩ tetã ryepype. |
|||
# Mayma yvypóra oguereko derecho osẽvo oimeraẽva tetãgui, taha e jepe hetãtee, ha upéi ou jevyo hetãme. |
|||
;Akytã 14 |
|||
# Ojepersegui jave ichupe, mayma tekove ikatu oho oñemo'ã hag̃ua oimeraẽva tetãme. |
|||
# Ko derecho ndaikatúi ojeporu persecución oúrõ justiciagui tembiapo vaikuére, térã ojeho rupi Naciones Unidas remiandu ha rembipota cóntrape. |
|||
;Akytã 15 |
|||
# Mayma yvypóra oguereko derecho hetãvo. |
|||
# Avavégui ndaikatúi ojepe'a oimeháicha reínte hetã derecho oguerekóvagui okambiávo upe hetã. |
|||
;Akytã 16 |
|||
# Kuimba'e ha kuña maymáva, [[Menda|omendakuaaha]] tiémpo guive, oguereko derecho omdávo ha omoñepyrũvo peteĩ ogapy. Ko'ávara ndaikatúi of problema oúva raza, tetã, terã religióngui. Peteĩcha va'era 1 derecho kuéra menda reheguáva, oiko aja kupukue hikuái menda ryepype, ha evei sapyánte oñembyairõ upe imenda kuéra. |
|||
# [[Menda]] ikatu oiko umi omendátava ambuéva añoite peteĩ ñe'ẽme upeverã, ojeheguiete, avave ojopy'yre ichupekuéra. |
|||
# Ógagua ha'e [[avano'õ]] apyra ha ñepyrũete, ha oguereko derecho oñangarekóvo hese sociedad ha Estado. |
|||
;Akytã 17 |
|||
# Mayma yvypóra iderecho oguerekóvo imbaèteéva, ha ha'eño háicha, ha avei ambuerkuéra ndive. |
|||
# Avavégui ndojepe'a va'erãi oimeháicha reinte imbáe teéva. |
|||
;Akytã 18 |
|||
:Mayma yvypóra oguereko derecho oñemonguévo ojeheguiete, iñaka, inconciencia ha ireligión he'i háicha ichupe. Ko deréchope oike ikatuha omoambue ireligión ha ijerovia, avei ohechaukávo ko'ãva ha'eño háicha térã ambuekuéra ndive,opavave renondépe térã ha'eñohápe, [[tekombo'e]], térã jeiko upéva he'i háicha rupive. |
|||
;Akytã 19 |
|||
:Maypa tapicha iderecho oguerekóvo ijidea ha iñeñandu tee, ha upéva oikuaaukávo ojejuru mboty'yre ichupe; ko deréchope oike avavépe nonnemolestáivo marandu ha opinión kuéra, ha avei oñemosarambivo ko'ãva opaite hendárupi, mayma tembiporu upevarã oiva rupive. |
|||
;Akytã 20 |
|||
# Mayma yvypóra oguereko derecho ijatyvo oñondive ha ojapóvo joaju hapicha kuéra ñorairõ'yre. |
|||
# Avavépe ndaikatúi ojejopy oike hag̃ua peteĩ asociaciónpe. |
|||
;Akytã 21 |
|||
# Mayma yvipóra oguereko derechoijávo hetã resambyhype, ha'ete voi, yro katu hemimoĩngue, h'ae oiporavo va'ekue rupive. |
|||
# Mayma tapicha oguereko derecho peteĩĩchapante, ohupityvo cargo público kuéra hetãme. |
|||
# Mburuvicha kuéra omanda ha oisambyhy hag̃ua teta, tetãygua kuéra ome'eẽ ichupekuéra upe pu'aka. Ha ko tetãygua kuéra rembipota ojechauka va'erã elección ipotiva rupive,cada cierto tiempo oiko va'erãva, maymavaite ijahápem ha peteicha ivoto kuéra ovalehápe; avei avave oikuaa'yre mávarepa revota, ikatu hag̃uaicha avave nandejopyiupe jeporavo apópe. |
|||
;Akytã 22 |
|||
:Mayma yvypóra, ha'erupi sociedad pegua, oguereko derecho pe sociedad oñangarekóvo hese. Upevaã pe hetã oñeh'ã mbaite va'erã, ha tetãnguéra oñopytyvõ va'erã, recurso ha organización tetã oguerekóva rupive, maymavaite ohupity hag̃ua hemikotevẽ económico social ha cultural, oiko hag̃ua ichugui persona añetete. |
|||
;Akytã 23 |
|||
# Mayma yvypóra oguereko derecho omba'apóvo ojeheguiete hembiaporã, pe imba'apópe oñemongu'évo iporãve haguáicha, ha oñeñangarekóvo hese ani opyta trabajo'yre. |
|||
# Mayma yvypóra oguereko derecho, mba'eveichag̃ua jeporavo'yre, pretelchante ojepagávo ichupe, peteĩchaterõ hembiapo. |
|||
# Mayma omba'apóva oguereko derecho oganávo hekópe porã, oikokuaa haguáicha, ha'e ha hogaygua, idignidad humana ojerure háicha. Ndohupitypáirõ ichupe oimeraẽva medio pytyvõrã sociedad oguerekóvagui. |
|||
# Mayma tapicha oguereko derecho ojapóvo sindicato ha ojoajúvo hapicha mba'apohára ndive, iñinterése kuéra odefende hag̃ua. |
|||
;Akytã 24 |
|||
Mayma yvypóra oguereko derecho opytu'úvo, ho'ureimivo nombaápoi jave; avei omba'apóvo omba'apo hag̃ua ha'óra pevénte, ha ivacaciónvo oguahẽ vove jepi tiempo, ha upe aja ojepagávo ichupe. |
|||
;Akytã 25 |
|||
# Mayma yvypóra oguereko derecho oikove olgadomivo, ani hag̃ua ichupe voi, ha hogayguápe avei, ofalta ho'uva'erã, ipohã repyrã, iñemonderã, óga oiko hag̃ua, ha ambue mba'e oikotevẽva oikove hag̃ua. Iderecho avei oguereko seguro oñemongui ramo guarã imba apohágui, terã katu hasy, ndovalevéi, iména mano, itujaiterei, térã ambue mba'e rupi indojevale kuaavéi ramo guarã ojehe. |
|||
# Sy ha mitãre oñeñangareko va'erã iporave haguáicha. Mayma mitã, omendáva oguereko derecho sociedad oñangarekóvo hesekuéra. |
|||
;Akytã 26 |
|||
# Mayma yvypóra oguereko derecho ojehekombo'eukávo. Pejehekombo'e reínte va'erã, pe iñepyrũetépeguánte jepe. Pe tekombo'e jehai ha oñemoñe'ẽnte jepe hag̃ua, ha'e va'erã obligatorio. Profesión kuéra ha técnica ñeaprende, oĩva'erã enteroitépe ohupity hag̃uaicha. Umi universidad rupi ojeike hag̃ua, katupyry rehente odepende va'erã, ha mayma interesádope oñeme'ẽva'erã juruja. |
|||
# Pe educación rembiaporã ha'eva'erã: tojapo tekove mayágui persona añetete, okakuaáva opáichavo. Omombarete va'erã derecho ha libertad ñemomba'e guasu. Oipytyvõ va'erã olhag̃ua jekopyty, ñoaguanta kuaa, joayhu, mayma tetã ha raza térã religión oñondive. Omboguata va'erã avei umi tembiapoukapy Naciones Unidas omoĩva oĩ hag̃ua tapiaite py'aguapy. |
|||
# Sy ha tuvakuéra oguereko derecho itendondévo oiporavo hag̃ua mba'éichag̃ua educaciónpa oñeme'ẽta imitãnguérape. |
|||
;Akytã 27 |
|||
# Mayma yvypóra oguereko derecho oparticipávo, avave ojopy terã ojoko'yre ichupe, incomunidad rekotee ñeñandukápe; ombovyávo ichupe umi tembiapokue porã hechapyrã; avei oparticipávo umi arandu pyahu oikévape, ha umi jeiko porãve ko'ãgarupi oúvape. |
|||
# Mayma yvypóra oguereko derecho oñeñangarekóvo ichupe interese moral ha material oguerekóva rehe, ha'érupimba'epyahu terã ñe'ẽ yvoty, kuatia arandu térã tembiapo hecharamomby apohare. |
|||
;Akytã 28 |
|||
:Mayma yvypóra oguereko derecho ojejapóvo ichupe hetãsme ha hetãnguéra apytépe, petef jeikoha oñemo'añatehape derecho ha libertd kuéra onnemoĩva ko Kuaaukahápe. |
|||
;Akytã 29 |
|||
# Mayma yvypóra oguereko tembiaporã avano'õ ndive guarã, upépe mante ikatúgui okakuaa ha hi'aju tekoveite háicha. |
|||
# Léi mante ikatu omoĩ linde ikatu'yva jahasa jaiporukuévo ñande libertad kuéra, ani hag̃ua ñapyru ñande rapicha derecho ha libertad rehe; avei jaiko hag̃ua moral ojerure háicha, orden público oipota háicha, ha peteĩ sociedad democrática reko py'aguapy oikotevẽ Háicha. |
|||
# Ko'ã derecho ha libertad juéra mba'eveichvérõ ndaikatúi ojeporu Naciones Unidas oipota ha opensáva cóntrape. |
|||
;Akytã 30 |
|||
:Mba'evepunto ko Kuaaukahápe oĩva noñentende va'erãi ome'ẽ Estádope, peteĩ aty térã peteĩ tapichápe, omoñepirũ ha omboguata hag̃ua algún tembiapo ikatúva omboyke peteĩva jepe umi derecho ha libertad kuéra oñemboysyva ko Kuaaukahápe. |
|||
== Joaju okapeguávandi == |
== Joaju okapeguávandi == |
||
* [http://www.ohchr.org/EN/UDHR/Pages/Language.aspx?LangID=gun Tekove yvypora kuera maymayva derecho kuaaukaha] |
* [http://www.ohchr.org/EN/UDHR/Pages/Language.aspx?LangID=gun Tekove yvypora kuera maymayva derecho kuaaukaha] |
||
== Mandu'apy == |
|||
[[ab:Ауаҩытәыҩса Изинқәа Зегьеицырзеиҧшу Адекларациа]] |
|||
[[af:Universele Verklaring van Menseregte]] |
|||
[[Ñemohenda:Tekoiterape]] |
|||
[[als:Allgemeine Erklärung der Menschenrechte]] |
|||
[[am:«የሰብዓዊ መብት አቀፋዊ መግለጽ»]] |
|||
[[an:Declaración Universal d'os Dreitos Humans]] |
|||
[[ar:الإعلان العالمي لحقوق الإنسان]] |
|||
[[arz:الاعلان العالمى لحقوق الانسان]] |
|||
[[ast:Declaración Universal de los Derechos Humanos]] |
|||
[[ay:Akpach jaqe walinkañapataki inoqat aru]] |
|||
[[bat-smg:Vėsoutėnė žmuogaus teisiu deklaracėjė]] |
|||
[[be:Усеагульная дэкларацыя правоў чалавека]] |
|||
[[be-x-old:Усеагульная дэклярацыя правоў чалавека]] |
|||
[[bg:Всеобща декларация за правата на човека]] |
|||
[[bm:Hadamaden josiraw dantigɛkan]] |
|||
[[bn:মানবাধিকার সনদ]] |
|||
[[bo:༄༅༎ ཡོངས་ཁྱབ་གསལ་བསྒྲགས་འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང༌།]] |
|||
[[br:Disklêriadur Hollvedel Gwirioù Mab-den]] |
|||
[[bs:Univerzalna deklaracija o ljudskim pravima]] |
|||
[[ca:Declaració Universal dels Drets Humans]] |
|||
[[cs:Všeobecná deklarace lidských práv]] |
|||
[[cy:Datganiad Cyffredinol am Hawliau Dynol]] |
|||
[[da:FN's Verdenserklæring om Menneskerettighederne]] |
|||
[[de:Allgemeine Erklärung der Menschenrechte]] |
|||
[[diq:Beyannamey heqanê insananê erd u asmêni]] |
|||
[[ee:Amegbetɔ ƒe Ablɔɖevinyenye ŋu Kpeɖoɖodzinya]] |
|||
[[el:Οικουμενική Διακήρυξη για τα Ανθρώπινα Δικαιώματα]] |
|||
[[en:Universal Declaration of Human Rights]] |
|||
[[eo:Universala Deklaracio de Homaj Rajtoj]] |
|||
[[es:Declaración Universal de los Derechos Humanos]] |
|||
[[et:Inimõiguste ülddeklaratsioon]] |
|||
[[eu:Giza Eskubideen Aldarrikapen Unibertsala]] |
|||
[[fa:اعلامیه جهانی حقوق بشر]] |
|||
[[fi:Ihmisoikeuksien yleismaailmallinen julistus]] |
|||
[[fiu-vro:Inemiseõigusõ kuulutus]] |
|||
[[fo:Mannarættindayvirlýsing]] |
|||
[[fr:Déclaration universelle des droits de l'homme]] |
|||
[[fur:Declarazion universâl dai dirits dal om]] |
|||
[[fy:Universele Ferklearring fan de Rjochten fan de Minske]] |
|||
[[ga:Dearbhú Uilechoiteann Chearta an Duine]] |
|||
[[gag:İnsan hakların cümlä deklarațiyası]] |
|||
[[gl:Declaración Universal dos Dereitos Humanos]] |
|||
[[he:ההכרזה לכל באי עולם בדבר זכויות האדם]] |
|||
[[hi:मानव अधिकारों की सार्वभौम घोषणा]] |
|||
[[hif:Universal Declaration of Human Rights]] |
|||
[[hr:Opća deklaracija o pravima čovjeka]] |
|||
[[hu:Az emberi jogok egyetemes nyilatkozata]] |
|||
[[hy:Մարդու իրավունքների համընդհանուր հռչակագիր]] |
|||
[[ia:Declaration Universal del Derectos Human]] |
|||
[[id:Pernyataan Umum tentang Hak-Hak Asasi Manusia]] |
|||
[[io:Universala Deklaro di Homala Yuri]] |
|||
[[is:Mannréttindayfirlýsing Sameinuðu þjóðanna]] |
|||
[[it:Dichiarazione universale dei diritti umani]] |
|||
[[ja:世界人権宣言]] |
|||
[[ka:ადამიანის უფლებათა საყოველთაო დეკლარაცია]] |
|||
[[kab:Tiṣerriḥt tagraɣlant izerfan n wemdan]] |
|||
[[kk:Адам құқықтарының жалпыға бірдей декларациясы]] |
|||
[[kl:Inuttut pisinnaatitaafiit pillugit silarsuarmioqatigiinut nalunaarut]] |
|||
[[ko:세계 인권 선언]] |
|||
[[krc:Адамны хакъларыны тамал декларациясы]] |
|||
[[la:Universa Iurum Humanorum Declaratio]] |
|||
[[lad:Deklarasion Universala de los Diritos Umanos]] |
|||
[[lb:Universal-Deklaratioun vun de Mënscherechter]] |
|||
[[lg:Ekiwandiiko Eky'abantu Bonna Ekifa ku Ddembe Ly'obunto]] |
|||
[[li:Universeel Verklaoring van de Rechte van d'r Miensj]] |
|||
[[ln:Lisakoli ya molongo ya makoki ya moto]] |
|||
[[lt:Visuotinė žmogaus teisių deklaracija]] |
|||
[[lv:Vispārējā cilvēktiesību deklarācija]] |
|||
[[mg:Fanambarana Iraisam-pirenena momban'ny Zon'Olombelona]] |
|||
[[mk:Универзална декларација за човековите права]] |
|||
[[ml:അന്താരാഷ്ട്ര മനുഷ്യാവകാശ പ്രഖ്യാപനം]] |
|||
[[mr:मानवाधिकाराचे वैश्विक घोषणापत्र]] |
|||
[[ms:Perisytiharan Hak Asasi Manusia Sejagat]] |
|||
[[mwl:Declaraçon Ounibersal de ls Dreitos Houmanos]] |
|||
[[my:အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ လူ့အခွင့်အရေး ကြေငြာစာတမ်း]] |
|||
[[new:मानवअधिकार सम्बन्धि राष्ट्रसंघया विश्वव्यापी घोषणा]] |
|||
[[nl:Universele verklaring van de rechten van de mens]] |
|||
[[nn:Menneskerettsfråsegna]] |
|||
[[no:Menneskerettighetserklæringen]] |
|||
[[nv:Bee Hazʼą́ą Ił Chʼétʼaah]] |
|||
[[oc:Declaracion Universala dels Dreches Umans]] |
|||
[[pl:Powszechna Deklaracja Praw Człowieka]] |
|||
[[pnb:انسانی حقاں دا عالمی اعلان]] |
|||
[[ps:د بشري حقونو نړېواله اعلاميه]] |
|||
[[pt:Declaração Universal dos Direitos Humanos]] |
|||
[[qu:Pachantin llaqtakunapi runap allin kananpaq hatun kamachikuy]] |
|||
[[ro:Declarația Universală a Drepturilor Omului]] |
|||
[[ru:Всеобщая декларация прав человека]] |
|||
[[rue:Універзална декларація людьскых прав]] |
|||
[[rw:Itangazo Mpuzamahanga ryerekeye Uburenganzira bwa Muntu]] |
|||
[[sah:Киһи быраабын биирдэһиллибит декларацията]] |
|||
[[sc:Decraratzione Universale de sos Deretos de s'Òmine]] |
|||
[[sco:Universal Declaration o Human Richts]] |
|||
[[sg:Dêpä tî pöpöködörö tî ndiä tï bata nengö terê tï zo takapa]] |
|||
[[sh:Univerzalna deklaracija o ljudskim pravima]] |
|||
[[simple:Universal Declaration of Human Rights]] |
|||
[[sk:Všeobecná deklarácia ľudských práv]] |
|||
[[sl:Splošna deklaracija človekovih pravic]] |
|||
[[so:Baaqa Caalamiga ee Xuquuqda Aadanaha]] |
|||
[[sq:Deklarata e Përgjithshme mbi të Drejtat e Njeriut]] |
|||
[[sr:Универзална декларација о људским правима]] |
|||
[[ss:Simemetelo Semhlaba Wonkhe Mayelana Nemalungelo Ebuntfu]] |
|||
[[sv:FN:s deklaration om de mänskliga rättigheterna]] |
|||
[[sw:Tangazo kilimwengu la haki za binadamu]] |
|||
[[ta:உலக மனித உரிமைகள் சாற்றுரை]] |
|||
[[tet:Deklarasaun Universál Direitus Umanus Nian]] |
|||
[[th:ปฏิญญาสากลว่าด้วยสิทธิมนุษยชน]] |
|||
[[tpi:Toksave long ol raits bilong ol manmeri long olgeta hap bilong dispela giraun]] |
|||
[[tr:İnsan Hakları Evrensel Bildirisi]] |
|||
[[uk:Загальна декларація прав людини]] |
|||
[[ur:انسانی حقوق کا آفاقی منشور]] |
|||
[[vec:Dichiarasion Universałe de i Diriti de l'Omo]] |
|||
[[vi:Tuyên ngôn Quốc tế Nhân quyền]] |
|||
[[wa:Declaråcion univiersele des droets del djin]] |
|||
[[war:Sangkalibutan Nga Pag-Asoy Bahin Han Kanan Tawo Mga Katungod]] |
|||
[[yi:אלוועלטלעכע דעקלאראציע פון מענטשרעכט]] |
|||
[[yo:Ìkéde Akáríayé fún àwọn Ẹ̀tọ́ Ọmọnìyàn]] |
|||
[[zh:世界人权宣言]] |
|||
[[zh-classical:世界人權宣言]] |
|||
[[zh-min-nan:Sè-kài Jîn-koân Soan-giân]] |
|||
[[zh-yue:世界人權宣言]] |
Jehaipy ko'ãgagua - 17:34 9 jasykõi 2023
Yvypóra Tekoiterape Kuaaukaha Pavẽ | ||
---|---|---|
![]() Eleanor Roosevelt oguerekóvo ipóre Yvypóra Tekoiterape Kuaaukaha Pavẽ karaiñe'ẽme. | ||
Ñemohenda | Tekoiterape | |
Ratificación | 10 jasypakõi 1948-pe | |
Omboheraguapy | Países de las Naciones Unidas | |
Henda | Tembiecharã:Geodatos FRA Parĩ, Hyãsia | |
![]() |
Wikisource Texto original: Declaración Universal de los Derechos Humanos | |
[editar datos en Wikidata] |
Ku Yvypóra Tekoiterape Kuaaukaha Pavẽ ha'e hína peteĩ kuatia tee oikuaaukaha, oiko akue Tetãnguéra Joaju amandaje guasúpe, hembiapoukapy 217 A (III), ára 10 jasypakõi 1948-pe táva Parĩ-pe; ipype oime 30 akytã yvypóra tekoiterape rehegua, ojehechakuaa tekotevẽite opaite yvypórape.
Hetaite amandajépe, kuaaukahápe ha tembiapoukapýpe tetãitáguigua yvypóra tekoiterape rehegua oñe'ẽ jey umi tekopy yvypóra tekoiterape pegua oñemomarandúva peteĩháme upe Yvypóra Tekoiterape Kuaaukaha Pavẽme, taha'e ha'éva heko pavẽva, heko sasõva ha heko peteĩva, joja ha avave ñemboyke'ỹ, ha upe añete he'íva yvypóra tekoiterape ou joaju opa umi mba'e ikatúva ojejapo ha ojejapo va'erã. Ko'ãgaite, opa umi Tetã oikóva Tetãnguéra Joaju ipype omoañete peteĩnte jepe umi porundy jekupytyha tetãitáguigua tee pegua yvypóra tekoiterape rehegua, ha amo 80 % umi tetã pegua omoañete irundýnte jepe umi porundy pegua, he'iséva ko Kuaaukaha heko pavẽite ha opa umi yvypóra tekoiterape mayma tetãme.
Tetãnguéra Joaju: Tekopy tekorãnguéra hetatetãguigua pegua umi yvypóra tekoiterape pegua.[1]
Kuaauka
[jehaijey | emoambue kuatia reñoiha]Kuaauka Pavẽ he'iháicha oñembohasávo karaiñe'ẽgui guarani joparápe:
- Akytã 1
- Mayma yvypóra heñói hekosãsóva he hekojojáva marangatukuépe ha tekoiterapépe ha, oguereko oikoháicha jepy'amongeta ha ãngapy, oiko va'erã joyke'yrayhúpe oñondivekuéra.
- Akytã 2
- Mayma tapicha oguereko opa umi tekoiterape ha tekosã'ỹ ojeikuaaukáva ko Kuaaukahápe, oñembojoavy'ỹ mba'éichagua iñemoñáre, ipire sa'ýre; imeña rehe, iñe'ẽre, ijeroviapýre, iñeimo'a jokuaikuaáre, hetã oúva térã avano'õgui oúva rehe, ipirapire ñemono'õ rehe, heñói rehe téra oimeraẽ mba'e ambuéva rehe.
- Ha avei, oñembojoavy'ỹ tapicha hetã jeiko jokuaikuaápe rehe, hetã hekorã rehe térã hetã jeiko tetãitáme rehe, hetã térã hetãvore, oimeraẽ tapicha oĩ upe tetã térã tetãvore hekorã guýpe, taha'e tetã hekosãsóva térã tetãvore ñeñapytĩva, hekosãso'ỹ térã oĩva tetã ambuéva ipoguýpe taha'e ha'éva.
- Akytã 3
- Mayma tapicha oguereko tekoiterape jeikovépe, tekosãsópe ha hekove ñeporangarekópe.
- Akytã 4
- Avavépe ndojeguerekói va'erã mbyayhu térã tembiguái ramo, tembiguái reko taha'e ha'éva ha tembiguái ñemu oñembotoveite.
- Akytã 5
- Avavére ndoikova'erãi ñembosarái vai térã ñambohasa asy, humano rekore ndojojáiva.
- Akytã 6
- Mayma yvypóra oguereko derecho ojehechakuaávo ichupe opaite handárupi ha'eha peteĩ máva leiduéra renondépe.
- Akytã 7
- Maymavaite: peteĩchante léi renondépe ha oguereko, mba'eveichag̃ua jeporavo'yre, derecho peteĩcha léi oñangarekóvo hese. Maymáva oguereko derecho peteĩcha oñeñangarekóvo hese. Maymáva oguereko derecho peteĩcha oñeñangarekóvo hese opaichag̃ua jeporavo ohóvagui ko Declaración cóntrape, ha opa ñeha'ã oikóvagui jeporavorã.
- Akytã 8
- Mayma yvypóra oguereko derecho oñangarekóvo hese hekoitépe tribunal kuéra oĩva hetãme, omo'ã haguáicha ichupe umi opyrũsévagui iderecho kuéra rehe oĨva constitución a léipe.
- Akytã 9
- Avavépe ndaikatúi mbaretépe reínte oñedetene, ojegueraha preso terá oñemosẽ hetãgui.
- Akytã 10
- Mayma yvypóra oguereko derecho, peteĩchapánte, ohendúvo ichupe idespáchope ha justicia ojerure haichaite, peteĩ tribunal oguatáva ojeheguiete ha oporolado apo'yva, oñemyesakãta java iderecho ha obligación huéra, ha avei ojehesa'yjóratõ oñembojáva hese tembiapo vai'éi cóntrape ohóva.
- Akytã 11
- Oñembojáro peteĩ tapicháre hembiapo vai hague, oguereko derecho oñepensávo hese nda'upeichaiha, nahesakãi aja ha'eha culpable; pe ñemyesakã oido va'erã tribunalpe, ha oguereko va'erã upépe mayma garantía oikotevẽva oñedefende hag̃ua.
- Avavépe noñecondeva va'erãi ojapo térã ndojapói haguére peteĩ mba'endaha'éiva delito upe java, tetãpypegua léi térã tetãnguéra léipe guarã. Noñeme'ẽ va'erãi avei castigo pohyve léipe oĩvagui oiko jave delito.
- Akytã 12
- Ndaikatúj oimeháicha reínte ojeikévo peteĩ tapicha rekovépe, hóga, hogapy térã icarta kuérpade. Naikatúi avei ojepokóntevo héra térã herakuã porãre. Mayma yvypóra oguereko derecho léi oñangarekóvo hese ko'ãmba'épe.
- Akytã 13
- Mayma yvypóra oguereko derecho ou ha oheovo tetãpyre ha oiporavóvo moõoikóta peteĩ tetã ryepype.
- Mayma yvypóra oguereko derecho osẽvo oimeraẽva tetãgui, taha e jepe hetãtee, ha upéi ou jevyo hetãme.
- Akytã 14
- Ojepersegui jave ichupe, mayma tekove ikatu oho oñemo'ã hag̃ua oimeraẽva tetãme.
- Ko derecho ndaikatúi ojeporu persecución oúrõ justiciagui tembiapo vaikuére, térã ojeho rupi Naciones Unidas remiandu ha rembipota cóntrape.
- Akytã 15
- Mayma yvypóra oguereko derecho hetãvo.
- Avavégui ndaikatúi ojepe'a oimeháicha reínte hetã derecho oguerekóvagui okambiávo upe hetã.
- Akytã 16
- Kuimba'e ha kuña maymáva, omendakuaaha tiémpo guive, oguereko derecho omdávo ha omoñepyrũvo peteĩ ogapy. Ko'ávara ndaikatúi of problema oúva raza, tetã, terã religióngui. Peteĩcha va'era 1 derecho kuéra menda reheguáva, oiko aja kupukue hikuái menda ryepype, ha evei sapyánte oñembyairõ upe imenda kuéra.
- Menda ikatu oiko umi omendátava ambuéva añoite peteĩ ñe'ẽme upeverã, ojeheguiete, avave ojopy'yre ichupekuéra.
- Ógagua ha'e avano'õ apyra ha ñepyrũete, ha oguereko derecho oñangarekóvo hese sociedad ha Estado.
- Akytã 17
- Mayma yvypóra iderecho oguerekóvo imbaèteéva, ha ha'eño háicha, ha avei ambuerkuéra ndive.
- Avavégui ndojepe'a va'erãi oimeháicha reinte imbáe teéva.
- Akytã 18
- Mayma yvypóra oguereko derecho oñemonguévo ojeheguiete, iñaka, inconciencia ha ireligión he'i háicha ichupe. Ko deréchope oike ikatuha omoambue ireligión ha ijerovia, avei ohechaukávo ko'ãva ha'eño háicha térã ambuekuéra ndive,opavave renondépe térã ha'eñohápe, tekombo'e, térã jeiko upéva he'i háicha rupive.
- Akytã 19
- Maypa tapicha iderecho oguerekóvo ijidea ha iñeñandu tee, ha upéva oikuaaukávo ojejuru mboty'yre ichupe; ko deréchope oike avavépe nonnemolestáivo marandu ha opinión kuéra, ha avei oñemosarambivo ko'ãva opaite hendárupi, mayma tembiporu upevarã oiva rupive.
- Akytã 20
- Mayma yvypóra oguereko derecho ijatyvo oñondive ha ojapóvo joaju hapicha kuéra ñorairõ'yre.
- Avavépe ndaikatúi ojejopy oike hag̃ua peteĩ asociaciónpe.
- Akytã 21
- Mayma yvipóra oguereko derechoijávo hetã resambyhype, ha'ete voi, yro katu hemimoĩngue, h'ae oiporavo va'ekue rupive.
- Mayma tapicha oguereko derecho peteĩĩchapante, ohupityvo cargo público kuéra hetãme.
- Mburuvicha kuéra omanda ha oisambyhy hag̃ua teta, tetãygua kuéra ome'eẽ ichupekuéra upe pu'aka. Ha ko tetãygua kuéra rembipota ojechauka va'erã elección ipotiva rupive,cada cierto tiempo oiko va'erãva, maymavaite ijahápem ha peteicha ivoto kuéra ovalehápe; avei avave oikuaa'yre mávarepa revota, ikatu hag̃uaicha avave nandejopyiupe jeporavo apópe.
- Akytã 22
- Mayma yvypóra, ha'erupi sociedad pegua, oguereko derecho pe sociedad oñangarekóvo hese. Upevaã pe hetã oñeh'ã mbaite va'erã, ha tetãnguéra oñopytyvõ va'erã, recurso ha organización tetã oguerekóva rupive, maymavaite ohupity hag̃ua hemikotevẽ económico social ha cultural, oiko hag̃ua ichugui persona añetete.
- Akytã 23
- Mayma yvypóra oguereko derecho omba'apóvo ojeheguiete hembiaporã, pe imba'apópe oñemongu'évo iporãve haguáicha, ha oñeñangarekóvo hese ani opyta trabajo'yre.
- Mayma yvypóra oguereko derecho, mba'eveichag̃ua jeporavo'yre, pretelchante ojepagávo ichupe, peteĩchaterõ hembiapo.
- Mayma omba'apóva oguereko derecho oganávo hekópe porã, oikokuaa haguáicha, ha'e ha hogaygua, idignidad humana ojerure háicha. Ndohupitypáirõ ichupe oimeraẽva medio pytyvõrã sociedad oguerekóvagui.
- Mayma tapicha oguereko derecho ojapóvo sindicato ha ojoajúvo hapicha mba'apohára ndive, iñinterése kuéra odefende hag̃ua.
- Akytã 24
Mayma yvypóra oguereko derecho opytu'úvo, ho'ureimivo nombaápoi jave; avei omba'apóvo omba'apo hag̃ua ha'óra pevénte, ha ivacaciónvo oguahẽ vove jepi tiempo, ha upe aja ojepagávo ichupe.
- Akytã 25
- Mayma yvypóra oguereko derecho oikove olgadomivo, ani hag̃ua ichupe voi, ha hogayguápe avei, ofalta ho'uva'erã, ipohã repyrã, iñemonderã, óga oiko hag̃ua, ha ambue mba'e oikotevẽva oikove hag̃ua. Iderecho avei oguereko seguro oñemongui ramo guarã imba apohágui, terã katu hasy, ndovalevéi, iména mano, itujaiterei, térã ambue mba'e rupi indojevale kuaavéi ramo guarã ojehe.
- Sy ha mitãre oñeñangareko va'erã iporave haguáicha. Mayma mitã, omendáva oguereko derecho sociedad oñangarekóvo hesekuéra.
- Akytã 26
- Mayma yvypóra oguereko derecho ojehekombo'eukávo. Pejehekombo'e reínte va'erã, pe iñepyrũetépeguánte jepe. Pe tekombo'e jehai ha oñemoñe'ẽnte jepe hag̃ua, ha'e va'erã obligatorio. Profesión kuéra ha técnica ñeaprende, oĩva'erã enteroitépe ohupity hag̃uaicha. Umi universidad rupi ojeike hag̃ua, katupyry rehente odepende va'erã, ha mayma interesádope oñeme'ẽva'erã juruja.
- Pe educación rembiaporã ha'eva'erã: tojapo tekove mayágui persona añetete, okakuaáva opáichavo. Omombarete va'erã derecho ha libertad ñemomba'e guasu. Oipytyvõ va'erã olhag̃ua jekopyty, ñoaguanta kuaa, joayhu, mayma tetã ha raza térã religión oñondive. Omboguata va'erã avei umi tembiapoukapy Naciones Unidas omoĩva oĩ hag̃ua tapiaite py'aguapy.
- Sy ha tuvakuéra oguereko derecho itendondévo oiporavo hag̃ua mba'éichag̃ua educaciónpa oñeme'ẽta imitãnguérape.
- Akytã 27
- Mayma yvypóra oguereko derecho oparticipávo, avave ojopy terã ojoko'yre ichupe, incomunidad rekotee ñeñandukápe; ombovyávo ichupe umi tembiapokue porã hechapyrã; avei oparticipávo umi arandu pyahu oikévape, ha umi jeiko porãve ko'ãgarupi oúvape.
- Mayma yvypóra oguereko derecho oñeñangarekóvo ichupe interese moral ha material oguerekóva rehe, ha'érupimba'epyahu terã ñe'ẽ yvoty, kuatia arandu térã tembiapo hecharamomby apohare.
- Akytã 28
- Mayma yvypóra oguereko derecho ojejapóvo ichupe hetãsme ha hetãnguéra apytépe, petef jeikoha oñemo'añatehape derecho ha libertd kuéra onnemoĩva ko Kuaaukahápe.
- Akytã 29
- Mayma yvypóra oguereko tembiaporã avano'õ ndive guarã, upépe mante ikatúgui okakuaa ha hi'aju tekoveite háicha.
- Léi mante ikatu omoĩ linde ikatu'yva jahasa jaiporukuévo ñande libertad kuéra, ani hag̃ua ñapyru ñande rapicha derecho ha libertad rehe; avei jaiko hag̃ua moral ojerure háicha, orden público oipota háicha, ha peteĩ sociedad democrática reko py'aguapy oikotevẽ Háicha.
- Ko'ã derecho ha libertad juéra mba'eveichvérõ ndaikatúi ojeporu Naciones Unidas oipota ha opensáva cóntrape.
- Akytã 30
- Mba'evepunto ko Kuaaukahápe oĩva noñentende va'erãi ome'ẽ Estádope, peteĩ aty térã peteĩ tapichápe, omoñepirũ ha omboguata hag̃ua algún tembiapo ikatúva omboyke peteĩva jepe umi derecho ha libertad kuéra oñemboysyva ko Kuaaukahápe.