Xava
![]() | Este artigo precisa de máis fontes ou referencias que aparezan nunha publicación acreditada que poidan verificar o seu contido, como libros ou outras publicacións especializadas no tema. Por favor, axude mellorando este artigo. (Desde xullo de 2017.) |
Xava | |
---|---|
ꦗꦮ | |
![]() Localización da illa | |
![]() | |
Situación | |
País | ![]() |
Arquipélago | Illas da Sonda, Illas maiores da Sonda |
Mar | Océano Pacífico |
Coordenadas | 7°30′10″S 111°15′47″L / -7.50278, -111.26306 |
Xeografía | |
Xeoloxía | Illa volcánica |
Superficie | 138.793´6 km² |
Longura máxima | 1062 |
Largura máxima | 199 |
Perímetro | 2-884´7 |
Punto máis alto | 3.676 m. Semeru |
Demografía | |
Capital | Iacarta (pob. 10.135.030 hab) |
Poboación | 145.000.000 hab. (2015) |
Xentilicio | xavanés |
Lingua propia | Xavanés |
Xava[1] (En indonesio: Jawa), é unha illa de Indonesia. Cunha poboación de 135 millóns (excluíndo os 3´6 millóns de Madura, que se administra como parte de Xava), é a illa máis poboada do mundo, e unha das rexións máis densamente poboadas do mundo. É a residencia do 60% da poboación de Indonesia. A capital de Indonesia, Iacarta, está no oeste de Xava. Gran parte da historia de Indonesia levouse a cabo en Xava, que foi o centro de poderosos imperios hindú- budistas, sultanatos islámicos, o centro colonial das Indias Orientais Neerlandesas, e foi o centro da campaña pola independencia Indonesia. A illa domina a vida social, política e económica indonesia.
Conta con tres linguas principais, aínda que o xavanés é dominante e é a lingua materna de 60 millóns de persoas en Indonesia, a maioría dos cales viven en Xava. A maioría dos residentes son bilingüe, co Indonesio como a súa primeira ou segunda lingua. Aínda que a maioría da poboación de Xava é musulmá, Xava ten unha mestura diversa de crenzas relixiosas, etnias e culturas.
Xeografía
[editar | editar a fonte]Xava é a 13ª illa máis grande do mundo e a quinta illa máis grande de Indonesia, atópase entre Sumatra ao oeste e Balí ao leste. Borneo atópase ao norte e a Illa de Nadal ao sur. Xava está rodeado polo mar de Xava no norte, o estreito de Sunda no oeste, o océano Índico no sur e o estreito de Balí e estreito de Madura no leste .
Xava é case na súa totalidade de orixe volcánica, contén trinta e oito montañas que forman unha columna vertebral de leste para oeste, e que nun momento ou outro foron volcáns en estado activo. O volcán máis alto de Xava é o monte Semeru (3676 m). O volcán máis activo de Xava e tamén de Indonesia é o monte Merapi (2968 m).
As montañas máis altas axudan a dividir o interior nunha serie de rexións relativamente illadas adecuadas para o cultivo do arroz; os arrozais de Xava atópanse entre os máis ricos do mundo. Xava foi o primeiro lugar onde cultivouse o café de Indonesia a partir de 1699. Hoxe en día, o café arábico cultívase na meseta de Ijen en pequenas e grandes plantacións.
A superficie de Xava é de aproximadamente 139.000 km². O río máis longo da illa é o río Solo de 600 km de longo. O río nace na súa fonte no centro de Xava no volcán Lawu, e logo flúe cara ao norte e cara ao leste ata a súa desembocadura no mar de Xava preto da cidade de Surabaia.
A temperatura media en todo o ano é de 22 °C a 29 °C e a humidade media do 75%. As chairas costeiras do norte son xeralmente máis quentes, media de 34 °C durante o día na estación seca. A costa sur é xeralmente máis fría que o norte, e as zonas altas do interior son tamén máis frescas. A tempada de choivas comeza en outubro e finaliza en abril durante a cal a choiva cae principalmente nas tardes e de forma intermitente durante o resto do ano. Os meses máis chuviosos son xaneiro e febreiro.
Xava Occidental, é máis húmida que Xava Oriental e as rexións montañosas reciben precipitacións moito máis altas. As terras altas de Parahyangan en Xava Occidental, reciben máis de 4.000 mm anuais, mentres que a costa norte de Xava Oriental, recibe 900 mm anuais.
Os destinos turísticos máis populares inclúen a cidade de Yogyakarta, un gran monumento budista en forma de pirámide coñecido como Borobudur e o templo hindú máis grande de Xava, o Prambanan.
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/3/3f/COLLECTIE_TROPENMUSEUM_De_weg_van_Buitenzorg_naar_de_Preanger_Regentschappen_TMnr_3728-429c.jpg/220px-COLLECTIE_TROPENMUSEUM_De_weg_van_Buitenzorg_naar_de_Preanger_Regentschappen_TMnr_3728-429c.jpg)
Administración
[editar | editar a fonte]Xava divídese en 4 provincias:
- Banten, capital: Serang
- Jawa Barat (Xava Occidental), capital: Bandung
- Jawa Tengah (Xava Central), capital: Semarang
- Jawa Timur (Xava Oriental), capital: Surabaia
1 rexión especial * (istimewa daerah):
1 ** capital especial do distrito da cidade (ibukota khusus daerah):
- Iacarta **
Notas
[editar | editar a fonte]- ↑ Definicións no Dicionario da Real Academia Galega e no Portal das Palabras para Xavanés.
Véxase tamén
[editar | editar a fonte]![]() |
Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría: Xava ![]() |
Bibliografía
[editar | editar a fonte]- "Xava". Enciclopedia Galega Universal. Ir Indo. 1999-2002. ISBN 84-7680-288-9.