Denmarc
Kongeriget Danmark | |
![]() | |
Math | gwladwriaeth, pŵer trefedigaethol, gwlad ymreolaethol o fewn Brenhiniaeth Denmarc, gwlad sy'n ffinio gyda'r Môr Baltig, gwlad ![]() |
---|---|
Prifddinas | Copenhagen ![]() |
Poblogaeth | 5,827,463 ![]() |
Sefydlwyd | |
Anthem | Mae na Wlad Hyfryd, Kong Christian stod ved højen mast ![]() |
Pennaeth llywodraeth | Mette Frederiksen ![]() |
Cylchfa amser | UTC+01:00 ![]() |
Iaith/Ieithoedd swyddogol | Daneg ![]() |
Daearyddiaeth | |
Rhan o'r canlynol | Gogledd Ewrop, yr Undeb Ewropeaidd, Ardal Economeg Ewropeaidd, Gwledydd Nordig, Brenhiniaeth Denmarc, Llychlyn ![]() |
Gwlad | Brenhiniaeth Denmarc ![]() |
Arwynebedd | 42,925.46 ±0.01 km² ![]() |
Gerllaw | Môr y Gogledd, Y Môr Baltig ![]() |
Yn ffinio gyda | Sweden, Norwy, yr Almaen ![]() |
Cyfesurynnau | 56°N 10°E ![]() |
Gwleidyddiaeth | |
Corff gweithredol | Llywodraeth Denmarc ![]() |
Corff deddfwriaethol | Folketinget ![]() |
Swydd pennaeth y wladwriaeth | teyrn Denmarc ![]() |
Pennaeth y wladwriaeth | Frederik X, brenin Denmarc ![]() |
Swydd pennaeth y Llywodraeth | Prif Weinidog Denmarc ![]() |
Pennaeth y Llywodraeth | Mette Frederiksen ![]() |
![]() | |
![]() | |
Ariannol | |
Cyfanswm CMC (GDP) | $398,303 million, $395,404 million ![]() |
Arian | Krone Danaidd ![]() |
Canran y diwaith | 7 ±1 canran ![]() |
Cyfartaledd plant | 1.67 ![]() |
Mynegai Datblygiad Dynol | 0.929 ![]() |
Mae Teyrnas Denmarc (Daneg: Kongeriget Danmark) neu Denmarc (Daneg: Danmark ) yn deyrnas Lychlynnaidd fach yng ngogledd Ewrop. Mae Môr y Gogledd yn amgylchynu'r wlad, ag eithrio'r ffin ddeheuol â'r Almaen.
Hanes
[golygu | golygu cod]- Prif: Hanes Denmarc
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/7/7a/Grundlovgivende_rigsforsamling_-_Constantin_Hansen.jpg/220px-Grundlovgivende_rigsforsamling_-_Constantin_Hansen.jpg)
Unwyd Denmarc yng nghyfnod y Llychlynwyr, yn y 10g, gan y brenin Harald Ddantlas († 985), a drodd y wlad at Gristnogaeth. Yn yr 11g, cymerodd Denmarc feddiant ar Loegr am gyfnod. Yn 1397, unodd a Sweden a Norwy. Parhaodd yr undeb a Sweden hyd 1523 a'r undeb a Norwy hyd 1814. Arferai Gwlad yr Iâ fod ym meddiant Denmarc hefyd, hyd nes iddi ddod yn annibynnol yn 1944. O 1940 hyd 1945, meddiannwyd Denmarc gan yr Almaen. Yn 1973 daeth yn rhan o'r Undeb Ewropeaidd.
Daearyddiaeth
[golygu | golygu cod]Denmarc yw'r fwyaf deheuol o wledydd Llychlyn. Mae'n cynnwys y rhan fwyaf o orynys Jylland (Jutland) a thua 405 o ynysoedd. Y mwyaf o'r rhain yw Sjælland, Fyn, Lolland, Falster, Langeland, Als, Møn, Bornholm ac Amager. Tir isel yw bron y cyfan o'r wlad, gyda mwy na 65% yn dir amaethyddol. Y copa uchaf yw Møllehøj, 170.86 medr.
Saif y brifddinas ar ynys Sjælland ("Seeland"), sydd a chulfor Øresund yn ei gwahanu oddi wrth Sweden. Cysylltir Copenhagen a dinas Malmö yn Sweden gan Bont Øresund a thwnel. Yr unig ffin ar dir sych yw'r ffin a'r Almaen yn y de.
Dinasoedd
[golygu | golygu cod]Copenhagen | 502,204 | (1,086,762 yn yr ardal ddinesig) |
Århus | 228,547 | |
Odense | 186,595 | |
Aalborg | 160,000 | |
Esbjerg | 82,312 | |
Randers | 55,897 | |
Kolding | 54,526 | |
Vejle | 49,782 | |
Horsens | 49,457 | |
Roskilde | 43,753 |
|