Жәми
Ғабдррахман ибн Әхмәд Жәми | |
جامی | |
![]() | |
Тыуған көнө | |
---|---|
Тыуған урыны |
Нишапур ҡалаһы янындағы Джам ауылы |
Вафат булған көнө | |
Гражданлығы |
Тимуридтар дәүләте |
![]() | |
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/3/3f/Jami_Rose_Garden.jpg/220px-Jami_Rose_Garden.jpg)
Жәми (тулы исеме — Нуриддин Ғабдррахман ибн Әхмәд Жәми (фарс. جامی, таж. Ҷомӣ; 18 август 1414 йыл — 19 ноябрь 1492 йыл — фарсы мистик шағиры, суфый руханийы (шәйехе), ислам дине белгесе (теолог), философ, музыка теоретигы и[3] Жәми фарсы һәм дари телдәрендәге шиғриәттә классик осорҙо тамамлаусы булып һанала.
Биографияһы һәм ижады
[үҙгәртергә | сығанаҡты үҙгәртеү]Жәми абруйлы дин әһеле ғаиләһендә Джам тигән ауылда тыуған[4]. Герат һәм Сәмәрҡәнд ҡалаларында белем ала. Артабан хакимдәр һарайындағы карьеранан баш тарта һәм суфыйҙар туғанлығы (ордены, тәриҡәте) "Нәҡшбәндиә"гә ылыға. 1456 йылдан Гераттағы тәриҡәтте етәкләй.
Жәми ижадының үҙенсәлеге — күп жанрлылыҡ.
Жәми әҫәрҙәренең рус теленә тәржемәләре
[үҙгәртергә | сығанаҡты үҙгәртеү]- Джами. Бэхарестан (Весенний сад) / Пер., вст. ст. и прим. К. И. Чайкина. — М.; Л.: Academia, 1935.
- Джами. Лирика. О слове и поэтах / Перевод с фарси В. Звягинцевой, Н. Воронель, Наума Гребнева, Т. Стрешневой, Л. Пеньковского, С. Липкина, С. Северцева, В. Державина, Ю. Нейман, А. Адалис. Душанбе: Ирфон, 1964.
- Джами. Лирика / Перевод с фарси А. Братского, Н. Воронель, Наума Гребнева, В. Державина, В. Звягинцевой, С. Липкина, Р. Морана, Ю. Нейман, Л. Пеньковского, С. Северцева и Т. Стрешневой. Москва: Художественная литература, 1971.
- Джами. Избранные произведения: (Лирика, «Семёрица», «Весенний сад»)/ Перевод с фарси В. Звягинцевой, Наума Гребнева, Т. Стрешневой, Л. Пеньковского, С. Липкина, В. Державина, Ю. Нейман, |А. Адалис. Ленинград: Советский писатель, 1978.
- Истины: Изречения персидского и таджикского народов, их поэтов и мудрецов. Перевод с фарси Наума Гребнева. 256 с. Санкт-Петербург, «Азбука-Классика», 2005. ISBN 5-352-01412-6
- Трактат о музыке. Под редакцией В. М. Беляева. Ташкент, 1960.
Иҫкәрмәләр
[үҙгәртергә | сығанаҡты үҙгәртеү]- ↑ 1,0 1,1 Jāmī // Encyclopædia Britannica (ингл.)
- ↑ 2,0 2,1 Bibliothèque nationale de France идентификатор BNF (фр.): платформа открытых данных — 2011.
- ↑ Абдурахман Джами (1414—1492) Четвёртый путь
- ↑ Джами Абдуррахман Нураддин ибн Ахмад / А. Н. Болдырев // Большая советская энциклопедия : [в 30 т.] / гл. ред. А. М. Прохоров. — 3-е изд. — М. : Советская энциклопедия, 1969—1978.
Әҙәбиәт
[үҙгәртергә | сығанаҡты үҙгәртеү]- Фраёнова Е. М. Джами // Большая российская энциклопедия. Т.8. М., 2007, с.632.
- Бертельс Е. Э. Джами. Эпоха, жизнь, творчество. — Сталинабад, 1949.
- Бертельс Е. Э. Навои и Джами. — М., 1965.
- Урунбаев А. Рукописи произведении Адуррахмана Джами в собрании Института востоковедения АН Узб. ССР. — Таш., 1965.
- Основные произведения иностранной художественной литературы. Азия. Африка. Литературно-библиографический справочник. — М.-СПб.: Терра. Азбука, 1997. — 608 с.
- Творчество Джами в сети
- Джами. Стихи
- Джами. Притчи и афоризмы (на сайте «Притчи и сказки Востока и Запада») 2007 йыл 9 октябрь архивланған.
- О поэте
- Джами в «Литературной энциклопедии»
- Брагинский И. С. Литература XV в.: <Персидско-таджикская литература>. Джами // История всемирной литературы: В 9 томах / АН СССР; Ин-т мировой лит. им. А. М. Горького. — М.: Наука, 1983 — Т. 3. — 1985. — С. 565—566
- Jāmi (ингл.). Encyclopædia Iranica. Дата обращения: 3 апрель 2011. Архивировано 26 февраль 2012 года.
Был мәҡәләлә «Ҡаҙағстан. Милли энциклопедия» (1998—2007) материалдары ҡулланылды, барлыҡ материалды «Қазақ энциклопедиясы» редакцияһы Creative Commons BY-SA 3.0 Unported лицензияһы буйынса тәҡдим итте.